Ko Colijn: Putin Moldova'yı gözden çıkarmadı

NU.nl yazarı Ko Colijn, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Moldova'yı nasıl gözettiğini ele aldığı yazısında, ülkenin Transdinyester sorunu ve AB üyelik sürecine dikkat çekti. Colijn'e göre Moldova, NATO üyesi olmadığı ve Rusya'ya yakın konumda bulunduğu için Putin için cazip bir hedef olmayı sürdürüyor.

Colijn, ABD eski Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna'ya yönelik tutumunu da eleştiriyor. Trump'ın Ukrayna'nın Starshield uydu ağına erişimini durdurma talimatı verdiğini belirten yazar, bu kararın Ukrayna'nın insansız hava araçları ve Rus füze savunmasındaki kabiliyetini kısıtladığını yazıyor. Colijn'e göre Ukrayna, Avrupa uyduları ve kendi imkânlarıyla bu açığı kapatabilir.

Moldova'nın AB hedefi ve Tofan faktörü

Moldova, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan etti. Ancak Rusya, ülkenin doğusundaki Transdinyester bölgesinde 'barış gücü' adı altında asker bulundurmayı sürdürüyor. Moldova'nın bu askerlerin çekilmesi yönündeki talepleri bugüne kadar sonuçsuz kaldı.

Ülke, Romanya ile yakın ilişkilere sahip ve Avrupa Birliği'ne üye olmayı hedefliyor. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Moldova'da Putin'in başkent Kişinev'e ilerleyebileceği endişesi arttı. 2023'te casusluk olayları gerekçesiyle 45 Rus diplomat sınır dışı edildi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Moldova'nın AB üyelik isteğini 'Rusya'ya karşı hibrit savaşta bir sonraki kurban olmaya mahkûm' sözleriyle değerlendirmişti.

Moldova Başbakanı Vasile Tofan, Hollanda'da Erasmus Üniversitesi'nde kamu yönetimi eğitimi aldı. Tofan, mezuniyet tezini Hollanda'da sağlık hizmetleri üzerine yazdı. Kariyerine Rotterdam'da UPS'te paket sıralayıcısı olarak başlayan Tofan, Amsterdam'da Deloitte'ta çalıştı ve Harvard'da MBA yaptı. Geçtiğimiz yaz Kişinev'e dönerek başbakan oldu.

Tofan son olarak Brüksel'de Belçika Başbakanı Bart De Wever ile AB üyeliği konusunu görüştü. Colijn, Tofan'ın müzakerelerin hemen başlamasını ve 2028'de imzaların atılmasını istediğini aktarıyor. Ancak AB'nin Macaristan'da Viktor Orbán'ın 16 yıllık iktidarının ardından genişleme konusunda daha temkinli davrandığını ekliyor.

Moldova'nın yoksul bir ülke olduğunu belirten Colijn, ülkenin Malta'dan daha fazla nüfusa sahip olduğunu ancak daha az üretim yaptığını yazıyor. Hollanda'nın Moldova ile ilişkilerinin sınırlı olduğunu, önceki hükümetin bölgeye yalnızca bir memur gönderdiğini, Belçika'nın ise bir bakan görevlendirdiğini hatırlatıyor.

Colijn, Moldova hava sahasının son dönemde defalarca ihlal edildiğini, Ekim başında bir Moldovan yolcu otobüsünün yandığını ve Rus savaş uçaklarının 'kazara' Moldova hava sahasından geçtiğini aktarıyor. Yazara göre Putin, Moldova'yı yakın takibe almış durumda.