Kral Charles kölelik için özür dilemedi: 'Utanç verici bir dönem'

İngiltere Kralı Charles, Atlantik köle ticaretindeki Britanya rolünü bugün 'tarihin utanç verici bir bölümü' olarak tanımladı ve bu durumun kendisini 'dehşete düşürdüğünü ve derinden üzdüğünü' söyledi. Charles'ın bu sözleri, Britanya'nın köle ticaretindeki rolüne ilişkin şimdiye kadarki en güçlü ifadeleri olarak yorumlandı; ancak kral yine de resmi bir özür dilemedi.

Kral Charles, Karayipler'e yaptığı devlet ziyareti kapsamında bugün İngiliz Milletler Topluluğu'na (Commonwealth) hitap etti. Charles, Birleşik Krallık'ın yanı sıra aralarında ev sahibi Antigua ve Barbuda'nın da bulunduğu 14 ülkenin devlet başkanı ve 56 üyeli İngiliz Milletler Topluluğu'nun sembolik başkanı. Ziyaret, transatlantik köle ticaretinde kritik bir rol oynayan Karayipler'de gerçekleşmesi nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Tahminlere göre 1624 ile 1807 arasında yaklaşık 2 milyon köleleştirilmiş Afrikalı, Britanya'nın Karayip kolonilerine getirildi.

Özür tartışması ve tazminat talepleri

NOS'un haberine göre, Britanya hükümeti perde arkasında resmi bir özür üzerinde çalışıyor. Başbakan Burnham'ın eski Britanya kolonileriyle özrün ifadeleri konusunda görüşeceği belirtiliyor. Bu, Britanya'nın şimdiye kadar geldiği noktadan bir kayma olarak değerlendiriliyor. Son yıllarda bu karanlık tarih için 'büyük üzüntü' anlamına gelen 'sorrow' ifadesi kullanılıyordu ancak 'sorry' (özür dilerim) denmiyordu. Bunun nedeni, 'sorry' ile sorumluluğun kabul edilmesi ve tazminat görüşmelerinin kapısının açılması endişesi.

Başbakan Burnham bu hafta sonu tazminat ödemesi yapmayacaklarını vurguladı. Burnham, 'İngiltere'nin mevcut sakinleri, vergi mükellefi vatandaşlar, yüzlerce yıl önce olan bir şeyin hesabını neden ödesin?' diye sordu. Ona göre kölelik ne kadar korkunç olursa olsun farklı bir çağda yaşandı ve mevcut Britanya vatandaşlarının bunda hiçbir rolü yoktu. Ancak hükümetinin eski kolonilere yönelik bir yatırım paketi üzerinde çalıştığı da belirtiliyor.

Tazminat konusundaki fikirler büyük ölçüde farklılık gösteriyor. Bazıları için özür yeterliyken, diğerleri köleliğin yüzyıllar boyunca sürdüğü bölgelere trilyonlarca dolar tazminat ödenmesi gerektiğini düşünüyor. Bir başka öneri ise eski kolonilerde kalkınma yardımı, eğitim ve diğer toplumsal amaçlar için bir fon oluşturulması.

Kral Charles, konuşmasında geçmişin değiştirilemeyeceğini ancak geleceğin şekillendirilebileceğini söyledi. 'Tarihimizi seçemeyiz ve değiştiremeyiz' diyen kral, 56 İngiliz Milletler Topluluğu ülkesinin iklim, eğitim ve yoksullukla mücadele alanlarında işbirliği yapma potansiyeline vurgu yaptı. 'Geçmişi birlikte değiştiremeyiz' diye konuşan Charles, 'ama geleceği değiştirebiliriz' ifadelerini kullandı.