Küçük borçlulara belediyelerden daha sık ulaşılacak

Hollanda'da hükümet, küçük çaplı borçları olan kişilere daha hızlı ulaşılmasını sağlamak için belediyelere 20 milyon euro ek kaynak aktaracak. Sosyal İşler ve İstihdam Bakanı Hans Vijlbrief'in açıklamasına göre bu parayla, borç sorunu henüz başlangıç aşamasındayken iki kat daha fazla haneye destek verilmesi hedefleniyor.

Mevcut sistemde kirayı, enerji, su veya sağlık sigortası primini ödemeyen kişilerin durumu, alacaklı kurumlar tarafından ilgili belediyeye bildiriliyor. Belediyenin ardından borçluya ulaşması gerekiyor. Ancak uygulamada birçok kişi belediyenin girişimlerine yanıt vermiyor.

Vijlbrief, kişisel temasın bu noktada belirleyici olduğunu söylüyor. Değerlendirmelere göre insanlar kendilerine gönderilen mektuplara neredeyse hiç tepki vermiyor; telefonla aramak veya kapıya gitmek ise temas kurulmasını sağlıyor. Belediyelerin bu tür birebir görüşmeler için her zaman yeterli zamanı bulamadığı belirtiliyor.

Geçen yıl belediyelere geç ödemelerle ilgili 1 milyondan fazla bildirim ulaştı. Bu vakaların yalnızca yüzde 6'sında kişi belediyenin yardımını kabul etti. Kabul edilen yardımların çoğu da ödeme planı veya tavsiye gibi yüzeysel çözümlerle sınırlı kaldı.

Erken müdahalenin sınırları

Borç ve icra alanında öğretim görevlisi ve özel profesör olan Nadja Jungmann, her ulaşılan ve yardım edilen vatandaşın olumlu bir adım olduğunu söylüyor. Ancak Jungmann, bu çabanın ne sıklıkla kalıcı bir iyileşme sağladığının henüz araştırılmadığını belirtiyor. Ona göre birçok kişi o anki tek faturaya hızlı bir çözüm arıyor, bütçe koçluğu istemiyor.

Jungmann ayrıca erken sinyal sistemine yapılan yatırımın, düzenli borç danışmanlığı üzerinde ek baskı oluşturmasından endişe ediyor. Bazı belediyelerde kendi isteğiyle yardım başvurusunda bulunan kişiler için aylarca süren bekleme listeleri var. Oysa borç sorununda hızlı hareket etmek kritik önem taşıyor.

Jungmann, erken sinyale karşı olmadığını vurguluyor. Ancak paranın borç oluşumunu önlemek için de kullanılabileceğini düşünüyor. Ona göre borçluların davranışlarının tamamen yönlendirilebileceğine dair güçlü bir inanç var.

Geçen yıl 115 bin hane, bir önceki yıl sorunlu borcu yokken sorunlu borç durumuna girdi. Bu, Hollanda'daki tüm hanelerin yüzde 1,5'ine denk geliyor. Sorunlu borç oranı yeni girişlerde azalıyor. Ülkedeki hanelerin yaklaşık yüzde 9'u sorun oluşturan düzeyde borçla mücadele ediyor.

Sorunlu borç, uzun süre kapanmayan borç anlamına geliyor. Örneğin en az 50 euroluk bir vergi borcunun en az on beş ay açık kalması bu kapsama giriyor. Altı ay veya daha uzun süre sağlık sigortası primi ödemeyen kişiler de sorunlu borçlu sayılıyor. İstatistik kurumu CBS verilerine göre bu durumdaki kişilerin giderek artan bir bölümü iki yıl veya daha uzun süredir borçlu.