Küçük gaz stoku nedeniyle bu kış 'çok yüksek' gaz fiyatları mümkün

Hollanda'da gaz depolama tesislerinin doluluk oranı mevsim normallerinin oldukça altında. Enerji uzmanları, özellikle soğuk kış aylarında gaz fiyatlarının 'çok yüksek' seviyelere ulaşabileceği uyarısında bulunuyor. Ancak fiziksel bir gaz kıtlığı yaşanmayacağı görüşü ağır basıyor.

Gaz altyapı şirketi Gasunie (Hollanda Gaz Altyapı Şirketi), Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ülkenin gaz depolarını kış öncesi istenen seviyeye doldurmasının artık mümkün görünmediğini bildirdi. Şirket, çok sert bir kış yaşanmadığı sürece gaz sıkıntısı çekilmeyeceğini düşünüyor.

Uzmanlar ne diyor?

Enerji uzmanı Hans van Cleef, fiziksel kıtlıktan çok yüksek fiyatlar ve bunun yol açabileceği enerji yoksulluğundan endişe duyduğunu söylüyor. Van Cleef, Kuzeybatı Avrupa ülkelerinin görece zengin olması nedeniyle dünya piyasasında daha yoksul ülkeleri geride bırakarak yeterli gazı alabileceğini, bu yüzden fiziksel kıtlık beklemediğini ifade etti.

Enerji Bakanı Stientje van Veldhoven (D66) da düşük doluluk oranı konusunda endişeli olmadığını, arzın baskı altına girmeyeceğini düşündüğünü belirtti. Bakan, aşırı sert bir kışta bile yeterli gaz bulunacağına güvendiklerini, ancak fiyatların yükselebileceğini kabul etti. Bu nedenle tedarikçilerin depolarını zamanında doldurmalarının önemli olduğunu vurguladı.

Enerji uzmanı Jilles van den Beukel ise fiyatlar yükseldiğinde tedarikçilerin depo doldurmadığını, bu yüzden hükümetin yüksek fiyattan gaz almak zorunda kaldığını söylüyor. Bu durumun hükümete ve tüketicilere bu yıl 980 milyon avroya mal olduğunu belirten Van den Beukel, bu tür maliyetleri önlemek için doluluk hedefinin esnetilmesini öneriyor.

Düşük stokların nedenleri

Hollanda'daki yeraltı gaz depoları şu anda yüzde 45,3 oranında dolu. Bu oran, önceki yılların aynı dönemine göre belirgin şekilde düşük. Piyasa oyuncularının depo doldurması, İran savaşı nedeniyle artan gaz fiyatlarıyla daha az cazip hale geldi. Bu durum, Nisan başında stokların en az on yılın en düşük seviyesine gerilemesine yol açtı.

Aynı zamanda gaz arzında sorun yaşanması durumunda başvurulabilecek alternatifler azaldı. Van Cleef, "Tam da sorun yaşanma olasılığı arttı. Groningen sahası artık yok, Rusya'ya bağımlılığımızı büyük ölçüde azalttık ve ABD'ye bağımlılığımızı önemli ölçüde artırdık" dedi.

2022'deki son gaz krizinde fiyatlar rekor seviyeye ulaşmış ve birçok hane halkı çok daha yüksek enerji faturalarıyla karşılaşmıştı. Van Cleef, panik ve fiziksel kıtlık endişesi oluşursa fiyatların yeniden aşırı yükselebileceğini söylüyor.

Kabine, düşük gelirli kişilerin enerji maliyetlerini karşılamak için bu yıl bir enerji fonu açmayı planlıyor. Kış öncesinde bu konuda daha fazla netlik sağlanması bekleniyor.