Liverpool'daki gösteride gözaltına alınan Hollandalılar oldu

İngiltere'nin Liverpool kentinde geçen pazar günü Labour Partisi kongresi önünde düzenlenen Palestine Action (Filistin Eylemi) gösterisinde Hollandalı göstericiler de gözaltına alındı. NOS'un haber programı Nieuwsuur'u takip eden göstericilerin İngiltere'ye gittiği, gözaltına alınan son Hollandalının pazartesi günü serbest bırakıldığı belirtildi.

Söz konusu kişiler Hollanda'da Extinction Rebellion (İklim İsyanı) eylemlerine katılan, ancak düzenli olarak İngiltere'ye de giden göstericiler. İngiltere'de Palestine Action'a destek verdiği için on kez gözaltına alındığını söyleyen 72 yaşındaki Trees Lammers, "Orada olanları Hollanda için bir ön belirti olarak görüyorum" dedi.

Örgüt İngiltere'de yasaklı sayılıyor

Palestine Action üyelerinin geçen yıl bir İngiliz hava üssüne girmesinin ardından örgüt İngiltere'de terör örgütü olarak kabul ediliyor. Londra'daki bir mahkeme bu değerlendirmeyi bu yılın haziran ayında da sürdürdü. İngiltere'nin en üst mahkemesi, örgütün yasaklanmasının doğru olup olmadığını kasım ayında yeniden ele alacak.

Son aylarda binlerce İngiliz, örgüte desteğini göstermek için sokaklara çıktı. Göstericiler örgüte getirilen yasağın kaldırılmasını istiyor. İngiltere'de terör örgütlerini kamu önünde desteklemeyi yasaklayan Terör Yasası kapsamında şimdiye kadar üç binden fazla kişi gözaltına alındı. Liverpool'daki gösteriye katılanlar arasında çok sayıda emekli bulunuyor. Bir gösterici, "İşimizi kaybetme endişesi taşımamıza gerek yok" dedi.

Benzer yasa Hollanda'da gündemde

İngiltere'nin yanı sıra Almanya ve Fransa'da da benzer yasalar bulunuyor; Belçika'da ise birkaç aydır yürürlükte. Hollanda'da da benzer bir düzenleme hazırlanıyor. Terörizmi övmenin cezalandırılmasını öngören yasa teklifi yakında Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) görüşülecek.

VVD milletvekili Claire Martens-America, geçen hafta Lahey'deki aşırı sağcı gösteriyle ilgili acil oturumda Adalet Bakanı David Van Weel'den yasayı hızlandırmasını istedi. Martens-America, böylece Nazi sembollerinin de bir an önce cezalandırılabileceğini söyledi.

Hollanda'daki teklife göre ağır terör eylemlerini ileri düzeyde övmek veya yüceltmek cezalandırılacak. Terör örgütlerinin sembollerini ya da bayraklarını taşımak da yasak kapsamına girecek. Bakan Van Weel'in istediği gibi, terörü çevrimiçi ortamda övmek de yasaklanacak. İhlaller için en fazla iki yıl hapis cezası öngörülüyor. Hükümet bu düzenlemeyle çevrimiçi radikalleşmeyi engellemeyi amaçlıyor.

Bu yıl güvenlik servisleri, gençlerin bazen birkaç saat ya da gün içinde saldırı planlamaya geçebildiği 'flitsradicalisering' (hızlı radikalleşme) konusunda yeniden uyarıda bulundu. Ulusal Terörle Mücadele ve Güvenlik Koordinatörü (NCTV), bu yaz saldırı olasılığının gerçek olduğunu söyledi.

Nieuwsuur'un araştırmasına göre, aşırı sağcı saldırılarda sık başvurulan terör manifestoları, Avrupa'nın bunları görünmez kılma çabalarına rağmen Google'da kolayca bulunabiliyor. Cihatçı içerikler de internette yaygın biçimde yer alıyor. Yasa teklifi bu içeriği daha fazla sınırlamayı hedefliyor.

Ancak birçok insan hakları kuruluşu teklife eleştirel yaklaşıyor ve İngiltere'deki duruma işaret ediyor. Kuruluşlar, yasanın gösteri hakkını kısıtlamak için kullanılmasından ve insanların belirli şeyleri söylemekten çekinmesine yol açacak bir 'chilling effect' (caydırıcı etki) yaratmasından endişe ediyor.

Devlet hukuku profesörü Marloes van Noorloos, "Burada antifa ya da Extinction Rebellion'ı terör örgütü olarak tanımlayan bir önergenin kabul edildiğini görünce endişeleniyorum" dedi. Van Noorloos, "Bir daha antifaşist görüş belirtmene izin verilmeyecek mi? Yetkililerin bir gösteride neye izin verilip verilmediğini bilemeyeceğinden korkuyorum" diye konuştu.

Yasa teklifi ilk kez gündeme gelmiyor. 2004, 2015 ve 2017'de CDA'lı milletvekilleri çeşitli girişimlerde bulundu ancak başarılı olamadı. O dönem VVD de teklifi 'sembol siyaseti' ve 'düşünce polisliği' örneği olarak nitelendirmişti. Şimdi ise yasayı meclisten geçirmesi gereken kişi VVD'li Bakan Van Weel.

Her zaman teklife karşı çıkan ancak bu yaz tutum değiştiren D66'nın nasıl oy kullanacağı belirsizliğini koruyor. Van Noorloos, artan ilginin özellikle çevrimiçi radikalleşmenin aciliyetinden kaynaklandığını düşünüyor. Ancak profesör, yasanın yeniden gündeme gelmesinde toplumsal huzursuzluğa da işaret etti: "7 Ekim 2024'ten hemen sonra yasa tartışmalarda daha sık anıldı. Filistin dayanışma hareketinin göstericilerine daha sert müdahale edilebilmesi için siyasi baskı vardı. Bunu endişe verici buluyorum."

Yasaya ilişkin meclis sorularının verilmesi için son tarih yaklaşıyor. Görüşmenin ise büyük olasılıkla yeni yılda yapılması bekleniyor.