Mahkeme: Deprem hasarı uzmanı bağımsız değil

Hollanda'nın kuzeyindeki Drenthe ve Groningen bölgelerinde gaz çıkarımı nedeniyle oluşan hasarları değerlendiren bir hasar uzmanının bağımsız olmadığına hükmedildi. Kuzey Hollanda Mahkemesi (Rechtbank Noord-Nederland), Drenthe'in Norg köyünde yaşayan bir mağdurun hasar başvurusuyla ilgili davada bu kararı verdi. RTV Drenthe ve RTV Noord'un haberine göre karar, çok sayıda deprem hasarlı kişi için geniş sonuçlar doğurabilir.

Davayı Norg sakini Sietze de Jong açtı. De Jong, hasar başvurusunun Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) tarafından reddedilmesine itiraz etti. Madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan hasarların işlenmesinden sorumlu olan IMG, tazminat kararında dışarıdan kiraladığı uzmanların raporlarını temel alıyor. Dava mahkemeye taşınmadan önce IMG, reddin haksız olduğunu kabul ederek De Jong'a bir tazminat teklif etti. Buna rağmen mahkeme dosyayı 'ilkesel bir dava' olarak görmeyi seçti ve esasını inceledi. İncelemenin merkezinde danışmanın bağımsızlığı yer aldı.

Uzman aynı zamanda şirket sahibi

Mahkeme sonunda hasar talebinin reddinin haksız olduğuna karar verdi, çünkü görevlendirilen uzman bağımsız değildi. Söz konusu kişi yalnızca hasar değerlendiricisi değil, aynı zamanda Groningen'deki hasar bürosunun ortak sahibi ve hissedarıydı. Değerlendirici olarak değerlendirme süreci üzerinde etkisi bulunuyordu ve bu da bürosunun IMG'ye ne kadar fatura kesebileceğini etkiliyordu. Büro ne kadar kazanırsa, sahibi ve hissedarları için o kadar avantaj sağlıyor.

RTV Noord, RTV Drenthe ve Follow the Money'nin daha önce yaptığı ortak araştırmaya göre hasar değerlendirmeleriyle milyonlar kazanılabiliyor. İlgili uzmanın öz sermayesi 2017 ile 2024 arasında 1 milyon eurodan 61 milyon euroya yükseldi. Uzman, servetinin başka faaliyetlerden geldiğini söyledi ancak mahkemeye daha fazla ayrıntı vermek istemedi. IMG için zorunlu olan bağımsızlık beyanında hissedar ve ortak sahip rolünü belirtmedi. IMG de süreçlere ilişkin bilgi vermedi. Mahkeme bu nedenle uzmanın deprem hasarlarını değerlendirmede kişisel çıkarı olabileceğinin göz ardı edilemeyeceğine hükmetti. Bu nedenle uzmanın bağımsız olup olmadığı kesinlik kazanmadı.

Basın hakimi Marion de Jonge, 'Kişisel bir çıkar söz konusuysa, mahkeme onun dürüst rapor verip vermediğini sağlıklı biçimde değerlendiremez' dedi. Mahkeme kararında RTV Drenthe, RTV Noord ve Follow the Money'nin araştırmasını ve uzmanın duruşmada sorulara verdiği yanıtları dikkate aldı. De Jonge, 'Tüm bunları bir araya koyan mahkeme, bu uzmanın bağımsız olmadığını söylüyor' dedi.

Karar yalnızca bu uzman için geçerli

Mahkeme yalnızca bu özel durumu inceledi, diğer tüm hasar değerlendiricileri hakkında bir araştırma yapmadı. Karar bu nedenle yalnızca ilgili uzman için geçerli, şirketin tamamı için değil.

Groningen Üniversitesi'nden idare hukuku profesörü Herman Bröring, kararın gelecekte hasarı bu uzman tarafından değerlendirilecek mağdurlar için sonuçlar doğurabileceğini düşünüyor. Bu değerlendirmelerin yapılması muhtemel, çünkü şirket karara rağmen çalışma yöntemini değiştirmeyeceğini açıkladı. Uzman ayrıca orada hasar değerlendiren tek hissedar değil. Karar, diğer zarar bürolarındaki diğer hissedarların değerlendirme raporlarını da etkileyecek.

IMG, uzmanlarının bağımsızlığından şüphe etmediğini bildirdi. Kuruma göre dış bürolar açık ihale yoluyla seçiliyor, piyasa koşullarına uygun ücret alıyor ve bağımsızlık bir beyan ve uzmanlar siciline kayıtla güvence altına alınıyor. IMG ayrıca mahkeme ve Danıştay'ın daha önceki kararlarına atıfta bulunarak bağımsızlığın bu şekilde iyi düzenlendiğini savunuyor.

Bu arada SP milletvekili Sandra Beckerman, İçişleri Bakanı Heerma'ya Meclis soruları yöneltti. Beckerman, IMG ve hasar bürosunun mahkeme kararına rağmen değişiklik yapmaması durumunda bakanın müdahale etmeyi düşünüp düşünmediğini öğrenmek istiyor.