Maine'deki ıstakoz avcıları ekonomik sıkıntıdan yakınıyor

ABD'nin kuzeydoğusundaki Maine eyaletinde ıstakoz avcılığı yapan balıkçılar, seçim döneminde ekonomik sıkıntılarla boğuşuyor. Eyaletin Frenchman koyunda teknesiyle avlanan 42 yaşındaki Josh Kane, son bir ayın kariyerinin en zor dönemlerinden biri olduğunu söylüyor. Kane'in "Brian J." adlı teknesi, güneşli bir ekim gününde Bar Harbor limanına yanaşırken güvertesinde canlı ıstakozlarla dolu plastik kasalar taşınıyor.

Maine denince akla gelen ıstakoz avcılığı, eyaletin sembolü sayılıyor. Eyaletteki yaklaşık 5 bin ıstakoz avcısı, ABD'de tüketilen ıstakozun yüzde 80 ila 90'ını karşılıyor. Ürünler Kanada, Çin ve Batı Avrupa'ya da ihraç ediliyor. Sektörün yıllık cirosu yaklaşık 1 milyar dolar (900 milyon avro) düzeyinde. Ancak Kane'e göre bu yıl işler iyi gitmiyor.

Yakıt ve yem maliyetleri artıyor

Kane, özellikle yakıt ve yem fiyatlarındaki artışa dikkat çekiyor. Bu iki maliyet kaleminin birbirine bağlı olduğunu belirten balıkçı, ıstakoz fiyatlarının ise aynı oranda yükselmediğini anlatıyor. Istakozun lüks bir ürün olduğunu vurgulayan Kane, ekonominin zayıflamasıyla birlikte ıstakoz ticaretinin de daraldığını ifade ediyor. Teknesini limandaki vinç sisteminin altına yanaştıran Kane'in iki mürettebatı, kasaları denetime hazır hale getiriyor.

ABD'nin eski başkanı Donald Trump döneminde girişilen ticaret savaşları da ıstakoz avcılığını etkiledi. Çin, 2018'de ABD ıstakozuna ithalat vergisi getirdi. Maine'den yapılan ihracat 2017'de yıllık 142 milyon doları aşarken, 2025'te yaklaşık 30 milyon dolara geriledi. Dünyada en fazla ıstakoz tüketen ülke olan Çin'de talep hızla artmasına rağmen, Maine'li balıkçılar bu pazardan yararlanamıyor. Sektör ise küçülüyor.

Kane, ıstakoz avcılarının hızla yaşlandığını da belirtiyor. Ona göre avcıların ortalama yaşı ellili yaşların sonu ile altmışlı yaşların başında. Bu kişilerin son yirmi yılda sektörün verimli dönemlerini yaşadığını, işlerini kurup yeterince birikim yaptığını anlatan Kane, genç balıkçıların sektörde tutunmasının zorlaştığını söylüyor.

Kaybedilen kafesler ve azalan kâr marjı

Kâr marjları düşük olduğunda olumsuzluklar ağır bir darbe gibi hissediliyor. Kane o gün sekiz ıstakoz kafesi kaybettiğini, bunun yaklaşık 1.000 dolarlık bir zarar anlamına geldiğini aktarıyor. Eğlence teknelerinin, kruvaziyer gemilerinin ve diğer araçların seyir rotalarında hassasiyet göstermediğini, balıkçıların kafeslerini yerleştirdiği bölgelere girdiğini anlatıyor. Bu durumun sürmesi halinde zararları karşılayamayacağını ifade ediyor.

Maine Üniversitesi Siyaset Bilimi profesörü Mark Brewer, ıstakoz avcılarının geleneksel olarak muhafazakâr seçmenler olduğunu söylüyor. Brewer'a göre bu durum balıkçılıktan ormancılığa kadar çıkarıcı sektörlerde çalışanların çoğu için geçerli. Eyalet genelinde Demokratlar güçlü olsa da doğu Maine'de son üç başkanlık seçiminde Trump tercih edildi. Brewer, bu ara seçimlerin öne çıkan konusunun Trump yönetiminden ve ekonomiden duyulan memnuniyetsizlik olduğunu, bunun seçmenleri Cumhuriyetçi Parti'den uzaklaştırmaya başladığını belirtiyor. Doğu Maine'de de aynı eğilimin görülüp görülmediğine dair elinde veri bulunmadığını söyleyen Brewer, yine de bazı muhafazakâr seçmenlerin Trump'a dair çekincelerini dile getirse de partisini desteklemeye devam ettiğini aktarıyor.

Josh Kane, sektördeki meslektaşlarıyla siyaset konuşmadığını, bunun pek bir yararı olmadığını belirtiyor. Balıkçıların babalarından gördükleri gibi Cumhuriyetçi oy verdiğini ve bu alışkanlığı çocuklarına da aktardığını söylüyor. Kane'in kendisi ise Demokratlara büyük bir bağlılık duymuyor. Güveninin az olduğunu ifade eden Kane, oy vermekten vazgeçmek üzere olduğunu söylüyor.

Kasalar vinçle yukarı çekilip limanda saatlerdir çalışan toptancı kamyonuna yükleniyor. Brian J. mürettebatının o gün ne kadar kazandığı da burada belirlenecek. Kane, 21 yıldır tam zamanlı balıkçılık yaptığını, 7 yıldır kendi teknesinin kaptanı olduğunu ve bu kadar emeğin karşılığını görmesi gerektiğini dile getiriyor.