Miras Dalgası Hollanda'da konut piyasasındaki eşitsizliği derinleştirecek

Hollanda'da konut danışmanlığı şirketi Van Bruggen, ülkenin 'tarihi bir servet transferinin' arifesinde olduğunu ve bunun konut piyasasındaki eşitsizliği daha da artıracağını açıkladı. 2024'ten 2033'e kadar Hollanda'da yaşayanların miras ve hediyeler yoluyla yaklaşık 300 milyar avro değerinde konut varlığı alması bekleniyor. Ancak bu durum yalnızca aile servetine sahip olanlar için geçerli.

Van Bruggen'de ipotek uzmanı olan Oscar Noorlag, aile servetinin Hollanda konut piyasasında zaten büyük rol oynadığını, alıcıların giderek daha fazla kendi fonlarını teklif masasına getirmek zorunda kaldığını belirtti. Noorlag, 'Ancak herkesin bu aile servetine erişimi yok' dedi. Mevcut eşitsizlik, yaşlanan Bebek Patlaması kuşağının servetini çocuklarına ve torunlarına aktarmasıyla daha da kötüleşecek.

Yaklaşık 1 milyon kişi miras alacak

Van Bruggen'in tahminlerine göre önümüzdeki on yılda yaklaşık 1 milyon Hollandalı, ebeveynlerinden önemli bir hediye veya miras alacak. Bu durum özellikle ebeveynleri ev sahibi olan 45-65 yaş arası kişileri kapsıyor. Bu grup, serveti kendi evlerindeki birikimle birleştirerek konut piyasasında bir sonraki adımı atabilecek.

Van Bruggen'e göre yalnızca 55 yaş üstü ev sahiplerinin toplamda yaklaşık 900 milyar avro konut sermayesi bulunuyor. Hollanda'daki tüm sahibi tarafından kullanılan konutların toplam değeri 2006'da 1.032 milyar avro iken 2024'te 2.181 milyar avroya yükseldi; toplam sermaye ise 546 milyar avrodan 1.373 milyar avroya çıktı.

Van Bruggen'in hesaplamalarına göre, mevcut konut sermayesi 2024-2033 döneminde hediye ve miras yoluyla yaklaşık 300 milyar avroluk bir servet transferine yol açacak. Bu durum Hollanda konut piyasasındaki mevcut eşitsizliği önemli ölçüde artıracak.

Kira ve ev sahipleri arasındaki fark açılıyor

Van Bruggen, Hollanda İstatistik Kurumu (CBS) verilerine işaret etti. Verilere göre en zengin yüzde 10'luk Hollandalı hane, tüm hanelerin toplam servetinin yüzde 56'sından fazlasına sahip. Ev sahipleri ile kiralık konutlarda yaşayanlar arasında da büyük bir uçurum bulunuyor. 2024'te bir kiracının ortalama net serveti 40.400 avro iken, ev sahibinin net serveti 563.800 avro olarak kaydedildi.

Van Bruggen, 'Son yıllarda bu durum konut piyasası üzerinde zaten büyük bir etki yarattı. Ancak servet transferi tsunamisi nedeniyle konut piyasasındaki uçurumun daha da genişlemesi tehdidi var' dedi. Mirasla ev satın alan alıcıların daha yüksek teklif verebileceğini, bunun da konut fiyatlarını daha da yükseltebileceğini ve aile desteği olmayan ilk kez ev alacaklar için ev sahibi olmayı daha da zorlaştırabileceğini söyledi.

Beklenen miras dalgası nedeniyle Hollanda Ekonomik Politika Analiz Bürosu (CPB) kısa süre önce Hollanda'da yaşayanlara veraset vergisinin artırılmasına ilişkin görüşlerini sordu. Ankete katılanların yarısından fazlası mirasın daha ağır vergilendirilmesini desteklerken, yalnızca yüzde 12'si bu verginin kaldırılmasını istiyor.

Maliye Bakanı Eelco Heinen (VVD) ise hükümetin veraset vergisini değiştirmeyeceğini söyledi. Heinen, CPB'nin ekonomik büyüme ve satın alma gücü tahminlerinde çok iyi olduğunu, ancak bir anket kuruluşu olmadığını belirterek 'Bildiğiniz işi yapın, karar siyasetçilere ait' dedi.