Muhalefet partilerinden kral konuşmasına eleştiri

Hollanda'da Bütçe Günü'nde Kral Willem-Alexander'ın okuduğu taht konuşmasına muhalefet partilerinden eleştiriler geldi. Bazı partiler konuşmada vizyon eksikliği olduğunu söylerken, bazıları da somut adım içermediğini belirtti. En büyük muhalefet partisi PRO'nun lideri Jesse Klaver ise konuşmayı olumlu bulduğunu ancak bunun kabineyi kurtarmayacağını ifade etti.

Klaver, kralın konuşmasını "çok güzel bir taht konuşması" olarak nitelendirdi. Özellikle kralın daha fazla işbirliği çağrısı yapmasını takdir etti. Ancak Klaver, "Kralın sözleri, kabinenin rotasız olduğu, Hollanda için bir yön seçemediği ve bu nedenle ilerleme kaydedemediğimiz gerçeğini örtemez" dedi.

PRO lideri, siyasi partilerin birlikte çalışması gerektiği konusunda hemfikir olduğunu söyledi. Ancak koalisyonun kendi partisinden sosyal güvenlik kesintilerine onay vermesini isteyebileceğini düşünmüyor. Ona göre sosyal güvenliği korumak, PRO'nun varlığını sürdürmesinin temelini oluşturuyor.

Klaver, kesintilerin boyutunun azaltılmasının sol muhalefeti ikna etmeye yeteceği yönündeki kabine görüşünü "bir Lahey gerçekliği" olarak nitelendirerek reddetti. Hükümete kesintileri tamamen rafa kaldırma çağrısı yaptı ve bunun daha adil bir Hollanda inşa etmek için birlikte çalışmayı mümkün kılacağını söyledi.

Koalisyon partisi D66'dan işbirliği mesajı

Koalisyon partisi D66'dan Jan Paternotte ise kralın konuşmasında "uzatılmış bir el" duyduğunu belirtti. "Elini olabildiğince uzağa uzatmaya çalışacağım ki biri onu tutsun" dedi. Muhalefetin bütçe planlarına yönelik eleştirilerinden endişe duymadığını ifade eden Paternotte, "Her zaman eleştiri olacaktır; bu sürecin bir parçası" diye konuştu.

Paternotte, koalisyon partileri D66, CDA ve VVD'nin Hollanda parlamentosunun alt kanadı Tweede Kamer ile Senato Eerste Kamer'de azınlıkta olduğuna dikkat çekti. Kabinenin muhalefetin isteklerini dinlemek için elinden geleni yaptığını düşündüğünü belirten Paternotte, "Hükümet bütçesinde hiç bu kadar çok muhalefet partisi fikri yer almamıştı" dedi.

SP lideri Jimmy Dijk, azınlık hükümetinin gözüne girmeye çalışan bir muhalefetin parçası olma niyetinde olmadığını söyledi. Hükümetin sosyal güvenlik sisteminin bazı bölümlerini "parçalama planlarını" eleştiren Dijk, muhalefet partilerinin önerileri reddetmek için birleşmesini umduğunu belirtti.

Dijk, kabinenin son aylarda muhalefet partilerini dinlemediğini savundu. "Limandaki insanlara, greve giden sendikalara bakın" dedi. Taht konuşmasını "sıkıcı" olarak nitelendiren SP lideri, Groningen ve gaz çıkarma sahaları, sosyal yardım skandalı gibi konuların konuşmada yer almadığını, artan fiyatlara da değinilmediğini söyledi.

Hayvan hakları partisinden iklim eleştirisi

Hayvan hakları partisi Partij voor de Dieren lideri Christine Teunissen, kralın konuşmasında iklime daha fazla yer vermesi gerektiğini düşündüğünü söyledi. Hollanda Çevre Değerlendirme Ajansı'nın (PBL) pazartesi günü yayımladığı ve Hollanda'nın 2030 iklim hedeflerine ulaşmasının artık çok düşük bir ihtimal olduğunu belirten raporuna atıf yaptı.

Teunissen, "İnsanlara doğrudan fayda sağlayacak ek önlemler olacağına dair umudum vardı" dedi. Daha fazla yeşil alan ve daha ucuz toplu taşıma gibi örnekler veren Teunissen, "Böylece insanlar iklim politikalarının kendilerine de yararlı olduğunu görür. Bunu tamamen özledim" diye konuştu.

Teunissen, kralın demokrasiye ilişkin sözlerine ise daha olumlu yaklaştı. Demokrasinin baskı altında olduğunu belirten Teunissen, "insanların birbirine karşı kışkırtıldığını" söyledi. Politikacılara mültecilere karşı insanları "kışkırtmayı" bırakma çağrısı yaptı.

Groep Markuszower partisinin lideri Gidi Markuszower, konuşmayı eylem eksikliği nedeniyle eleştirdi. Konuşmanın "güzel sözlerle" dolu olduğunu ancak bunun bu kabineden beklediğinden farklı olmadığını söyledi. Sorulduğunda Markuszower, partisinin kabineyle çalışmaya istekli olduğunu belirtti. "Dediklerini yaptırmaya çalışıp yine de hiçbir şey başaramayan o itici insanlarla bir yere varılmaz" dedi.

Volt lideri Laurens Dassen, konuşmada vizyon ve geleceğe yönelik politika eksikliği olduğunu düşündüğünü söyledi. "İklim ve yapay zeka konusunda büyük zorluklar geliyor. Kabine bu konularda neredeyse hiçbir şey yapmıyor. Oysa hepimiz bunun toplumumuz üzerinde büyük etkisi olacağını biliyoruz."

Dassen, Kral Willem-Alexander'ın konuşmasında bazı olumlu unsurlar da gördüğünü belirtti. "Kralın konuşmasında gerçekten takdir ettiğim şey, insanları bir araya getirmeyi vurgulamasıydı" diyen Dassen, "Toplum ile siyaseti birbirine yaklaştırmamız gerekiyor, çünkü ancak o zaman büyük zorlukların üstesinden gelebiliriz" dedi.

PVV lideri Geert Wilders, taht konuşmasının "birçok insanın çok endişe duyduğu" konulara değinmediğini söyledi. Artan market fiyatları, yükselen enerji faturaları ve artan sağlık masraflarını örnek gösterdi. Wilders ayrıca "Avrupa'ya, kalkınma yardımına, iklim politikasına ve nitrojene milyarlar harcandığını" belirtti.

"Sıradan insanlar ülkelerinin değiştiğini görüyor ve artık faturalarını ödeyemiyor" diyen Wilders, kabinenin bu grup için hiçbir şey yapmadığını savundu ve istifa etmesi gerektiğini söyledi. "Ne kadar erken düşerlerse o kadar iyi" dedi.