Öğrenci borcu artıyor, ileride mortgage kredinizi sınırlayabilir

Öğrenci odası kiraları son on yılda hızla arttı. Tasarruf ve yatırım platformu Raisin'in araştırmasına göre, 2016 ile 2026 arasında öğrenci odalarının kirası yüzde 50 oranında yükseldi. Temel burs aldıktan sonra bir öğrencinin karşılaması gereken ortalama maliyet 37.200 euroyu buluyor. Aylık 325 euro olan temel burs, gerçek giderlerin çok altında kalıyor.

Öğrencilerin aylık giderleri 1.100 euroyu buluyor

Yüksek oda kiraları (ortalama kira 540 euro) ve harç ücretlerinin (aylık 224,50 euro) yanı sıra market alışverişi, ders kitapları ve sağlık sigortası da bütçeyi zorluyor. Tüm bu kalemler bir araya geldiğinde bir öğrencinin aylık gideri yaklaşık 1.100 euroya ulaşıyor. Bu da aylık ortalama 775 euroluk bir bütçe açığı anlamına geliyor.

2026 Öğrenci Konut Araştırması'na göre, evde kalmayan öğrenciler bütçelerinin ortalama yüzde 40'ını barınma giderlerine ayırıyor. Tasarruf uzmanı ve veri araştırmacısı Jasper Berkhout, bu nedenle öğrencilerin mali planlama yapmasının önemli olduğunu söylüyor. Berkhout, 'Mümkün olduğunca erken başlayın. Sürprizleri önlemek ve varsa çocuklara birikim aktarmak için' diyor.

Öğrenciler daha fazla borçlanıyor

Berkhout, öğrencilerin yalnızca maddi imkanlar nedeniyle bir bölüm veya şehir seçememeyi adaletsiz bulduğunu belirtiyor. Bu nedenle öğrenciler, Hollanda Eğitim Bakanlığı'na bağlı DUO'dan (Eğitim Hizmetleri Dairesi) daha fazla borç alıyor. Berkhout, 'Birçok öğrenci borcun ve geri ödemenin sonuçlarını yeterince bilmiyor. Mezuniyet sonrası aylık ödeme yükümlülüğü, maddi imkanları kısıtlıyor ve daha düşük bir mortgage kredisi almanıza neden olabilir' ifadelerini kullanıyor.

Öğrenci borcunun mortgage kredisi üzerindeki etkisi büyük. Van Bruggen danışmanlık şirketinde mortgage uzmanı olan Oscar Noorlag, kural olarak öğrenci borcunun yüzde 90'ının mortgage kredisi limitini düşürdüğünü söylüyor. Noorlag, 'Örneğin 40.000 euro borcunuz varsa, 36.000 euro daha az mortgage kredisi alabilirsiniz' diyor.

Noorlag, öğrenci borcunun gelecekteki yaşam üzerindeki etkilerine daha fazla dikkat çekilmesi gerektiğini düşünüyor. Şu anda DUO, öğrencileri borç başvurusu sırasında gelecekte faiz oranlarının artabileceği ve öğrenci borcunun mortgage kredisini etkileyebileceği konusunda bilgilendiriyor. Ancak Noorlag, bu bilginin tüm öğrencilere ulaşmadığını belirtiyor.

Bütçe danışma kurumu Nibud da öğrenci borcunun geleceğe etkileri konusunda farkındalık yaratmaya çalışıyor. Nibud yetkilisi Karin Radstaak, öğrencilerin borç konusunda bilinçli karar vermeleri gerektiğini söylüyor. Radstaak, 'Faiz oranı her beş yılda bir belirleniyor ve değişebiliyor. 35 yıllık geri ödeme süresi boyunca faiz oranı yedi kez değişebilir' diyor.

Noorlag ayrıca siyasetin de bu konuya daha fazla eğilmesi gerektiğini söylüyor. Birçok parti seçim programlarında bu konuya yer vermesine rağmen, seçimlerden sonra sessizleşti.

Öğrenci borcunun mortgage kredisinde gizlenmesi riskli. Noorlag, borcun gizlenmesini önermiyor. Özellikle mortgage kredisi Ulusal Mortgage Garantisi (NHG) kapsamında alındıysa, borcun gizlenmesi durumunda garanti koruması tehlikeye girebilir. Bu durumda öğrencinin kendi ödemesi gereken bir borç kalabilir.

Son zamanlarda öğrenci borcunun mortgage kredisi başvurusunda hiç dikkate alınmaması yönünde görüşler artıyor. Noorlag da bu görüşe sıcak bakıyor: 'Mortgage danışmanı olarak riskleri en aza indirmeye çalışıyoruz. Ancak genel olarak öğrencilerin kariyerlerinin başında ciddi gelir artışı yaşadığını görüyoruz.' Ayrıca başlangıç kredisi başvurularında da bu durumun geçerli olduğunu söylüyor.