Prefabrik evler konut sıkıntısını çözer mi? Uzmanlar temkinli

Hollanda, 2030 yılına kadar toplam 900 bin yeni konut inşa etmeyi hedefliyor. Kabine bu hedefe ulaşmak için pazartesi günü açıkladığı Konut İnşaatını Hızlandırma Eylem Planı'nda prefabrik ev sayısını artırmayı da öneriyor.

Prefabrik ev, parçaları önceden fabrikada veya atölyede üretilen ve daha sonra şantiyede monte edilerek bir araya getirilen yapı anlamına geliyor. Kabine, hazır evlerin kalite şartlarına uygunluğunun farklı aşamalarda kontrol edildiği prosedürleri basitleştirerek yeni inşaat projelerinin daha hızlı başlamasını istiyor. Ayrıca prefabrik evlerin satışında daha fazla öngörülebilirlik sağlanması, firmaların hangi yatırımları yapmaları gerektiğini daha iyi bilmesini amaçlıyor.

Prefabrik ev üreten SH Wonen şirketinin proje yöneticisi Joost Puttensteijn, "Son derece gerekli bir gelişme" diyerek planı destekliyor. Puttensteijn, şu anda prefabrik ev sayısında yeterli süreklilik olmadığını belirtiyor: "Bir yıl 200 ev üretilebiliyorsa, ertesi yıl yalnızca 60 ev üretilebiliyorsa, fabrikanın kapasitesini genişletmeye yatırım yapmak cazip olmaz."

Uzmanlar: İzin süreçleri hızlanmalı

Delft Teknik Üniversitesi (TU Delft) Konut Sistemleri profesörü Peter Boelhouwer de izin şartlarının azaltılmasını doğru bir adım olarak değerlendiriyor. "Bir fabrikanın sürekli çalışması gerekir. Geçmişte planlama değişiklikleri nedeniyle bazı fabrikalar iflas etti; bunu önlemek istersiniz" diyor.

Boelhouwer planı oldukça iddialı buluyor. "Şu anda konutların yaklaşık yüzde 20'si prefabrik. Yüzde 50'ye çıkması büyük bir artış, ancak öte yandan Hollanda'nın yaşadığı büyük konut sıkıntısı nedeniyle gerekli" değerlendirmesini yapıyor.

Boelhouwer'e göre prefabrik ev inşa etmenin birçok avantajı var. "Kolayca ölçek büyütülebilmesinin yanı sıra daha az uzman personele ihtiyaç duyuluyor. İnşaat sektöründeki işgücü piyasası sıkıntılı ve endüstriyel inşaatta bu sorun daha az hissediliyor."

Puttensteijn, endüstriyel inşaatta hava koşulları nedeniyle zaman kaybı riskinin de daha düşük olduğunu söylüyor. "Örneğin don olduğunda açık havada tuğla öremezsiniz. Prefabrik evde bu sorun yaşanmaz."

Endüstriyel inşaata yönelik olumlu değerlendirmelere rağmen bazı çekinceler de bulunuyor. Sektör kuruluşu Bouwend Nederland'dan Ruben Heezen, endüstriyel inşaatın önündeki engellere dikkat çekiyor. "Şu anda belediyeler endüstriyel olarak inşa edilen konutlara farklı şartlar getiriyor. Bir belediye daha fazla biyobazlı malzeme isterken, bir diğeri bunu hiç istemiyor" diyor.

Heezen, bunun bir fabrikanın ölçek büyütme için verimli şekilde düzenlenmesini zorlaştırdığını belirtiyor. "İstenen sayılara ulaşmak için ölçek büyütme gerçekten gerekli. Endüstriyel inşaatın en büyük avantajı, yerinde inşaattan daha hızlı olması. Burada hâlâ bir zorluk var" diyor. Heezen'e göre belediye şartlarının yanı sıra yavaş prosedürler de engel oluşturuyor. "Süreçte zaman kazanmak için izin verilmesini hızlandırmamız gerekiyor." Kabine de bu sorunu kabul ediyor ve eylem planındaki öncelikli başlıklardan biri olarak sıralıyor.

Puttensteijn'e göre izin verilmesi maliyet açısından da büyük rol oynuyor. "Şu anda prosedürler istenildiği kadar hızlı ilerlemiyor ve bu nedenle endüstriyel inşaattan kâr elde etmek zorlaşıyor." Puttensteijn, "Konutlar prosedürlerden daha hızlı geçerse süreklilik de daha iyi sağlanır. Bu, endüstriyel inşaat için uzun vadeli bir vizyonla birlikte maliyet açısından da tutarlı bir tablo oluşturmak için gerçekten gerekli" diyor.

Boelhouwer, mevcut tereddütlere rağmen daha fazla fabrika üretimi konut inşa edilmesi için yeterli fırsat görüyor. "Daha ucuz, daha az atık çıkıyor ve inşaat çok daha verimli ilerliyor" diyor. Daha önce endüstriyel olarak inşa edilen konutların birbirine fazla benzediği düşünülüyordu. Ancak Boelhouwer'e göre bugün bu konuda her yöne gidilebilir. "İyi organize edildiği sürece gerçekten başarılı olabilir."

Heezen de endüstriyel inşaatı konut piyasasındaki büyük resmin önemli bir parçası olarak görüyor. "Şu anda açık o kadar büyük ki tüm inşaat yöntemlerine ihtiyacımız var: geleneksel inşaat, çatı katı ekleme, bölme. Endüstriyel inşaat da bunun önemli bir parçası" diyor. Heezen, "İnsanlar sonuçta kendilerini evlerinde hissedecekleri güzel bir konut istiyor. İyi bir mahallede konfor. Endüstriyel bir konut bugün bunların hepsini sunabiliyor. Ancak bunun başarıya ulaşması için ön koşulların iyileştirilmesi gerekiyor" diye ekliyor.