Prinsjesdag sonrası Meclis'te bütçe mesaisi başlıyor

Hollanda'da Prinsjesdag'ın ardından bugün Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) bütçe görüşmeleri başlıyor. İki gün sürecek Algemene Politieke Beschouwingen (Genel Siyasi Değerlendirme) görüşmelerinde hükümetin önümüzdeki yıla ilişkin planları ele alınacak. Azınlık hükümetinin hem Tweede Kamer'de hem de Eerste Kamer'de (Senato) çoğunluk desteği alması garanti değil.

Prinsjesdag'ın bu yıl oldukça hareketli geçtiği belirtiliyor. Otoyol kenarlarında yakılan saman balyaları, Glazen Koets'in (Camlı Araba) güzergahının boyanması ve demiryollarında geniş çaplı sabotaj eylemleri yaşandı. Bu eylemler Meclis'teki görüşmelerin de gündeminde yer alacak.

Adalet Bakanı Heinen dün yaptığı açıklamada hükümetin uzlaşmaya hazır olduğunu söyledi. Heinen, "Muhalefetin hemen büyük bir çiçek buketiyle gelmeyeceğini anlıyorum" dedi. Başbakan Jetten ise "Koalisyon anlaşmamıza inatla bağlı kalmıyoruz" ifadelerini kullandı.

Muhalefetin talepleri ve koalisyonun durumu

D66, VVD ve CDA'dan oluşan koalisyon, diğer azınlık hükümetlerinden farklı olarak muhalefet partilerini bütçeye evet oyu vermeye ikna etmek zorunda. Koalisyon şimdiye kadar çoğunluğu sağlayacak kapsamlı bir bütçe anlaşmasına ulaşamadı. JA21 ve SGP ile görüşmelerin sona ermek üzere olduğu belirtilirken, koalisyon içindeki görüş ayrılıkları nedeniyle anlaşma sağlanamadı.

Pro lideri Klaver, partisinin tüm bakanlıkların bütçeleri üzerinde müzakereye açık olduğunu ancak sosyal güvenlik kesintilerinin öncelikle gündemden çıkarılması gerektiğini söyledi. Muhalefet kampları koalisyonu 'sol' veya 'sağ' arasında bir tercih yapmaya zorluyor. Ancak planların bir kısmı için soldan, bir kısmı için sağdan destek alınması da ihtimal dışı değil. Hükümet, "Hollanda'yı ileri taşıyacak" planlar için mümkün olduğunca geniş bir çoğunluk aradığını belirtiyor.

Görüşmelerde görüş ayrılığı yaşanan dosyalar arasında azot politikası, iltica politikası, konut üretimi, enerji, savunmaya ek kaynak ve Hollanda'da güvenlik konuları bulunuyor. Buna gelir ve servet vergilerinin dağılımı da eklenecek.

Pro lideri Klaver en büyük muhalefet partisinin grup başkanı olarak ilk konuşmacı olacak. Ardından diğer grup başkanları söz alacak. Yarın ise Başbakan Jetten hükümet adına konuşacak. Görüşmeler bugün saat 10.15'ten itibaren NOS.nl, NOS uygulaması ve NPO Politiek en Nieuws üzerinden canlı takip edilebilecek.

Kral Willem-Alexander, taht konuşmasında parlamenter demokrasinin herkese ait olduğunu vurgulayarak Meclis'te işbirliği çağrısı yaptı. "Demokrasi insanları birleştirmeli, birbirinden ayırmamalı" diyen Kral, 2027 bütçesine ilişkin "Her şey aynı anda mümkün değil, her şey yarın çözülmüyor" ifadelerini kullandı. Taht konuşmasının içeriğinden hükümet sorumlu olduğu için muhalefet partileri eleştiri getirmekte kendini serbest hissetti. Pro lideri Klaver kralın sözlerini "güzel sözler" olarak nitelendirdi ancak bu sözlerin hükümetin yönsüz olduğu gerçeğini gizleyemeyeceğini söyledi. SP lideri Dijk "yüze atılmış bir tokat", SGP lideri Stoffer "erteleme" ifadelerini kullandı. PVV lideri Wilders ise yeni seçimlerin hâlâ gerekli olduğunu savunuyor.