Rotterdam'daki Blijdorp Hayvanat Bahçesi'nde tehdit altındaki minik kaplumbağa dünyaya geldi

Rotterdam'daki Diergaarde Blijdorp'ta ağustos başında bir Mısır kara kaplumbağası yumurtadan çıktı. Doğal yaşam alanında yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bu minik kaplumbağa, bir ataçtan daha küçük. Hayvanat bahçesi haberi sosyal medyada paylaştığı bir videoyla duyurdu: Mısır kara kaplumbağası, dünyanın en küçük kaplumbağa türlerinden biri.

Videoda hayvan bakıcısı Aleksandra, hayvanın bir insan tırnağı büyüklüğünde olduğunu söylüyor. Yetişkin bir kaplumbağa ise yaklaşık on santimetre boyuna ulaşabiliyor.

Sahra'nın kuzeydoğusuna özgü bir tür

Mısır kara kaplumbağası aslında Sahra Çölü'nün kuzeydoğusuna özgü bir tür. Adının aksine, günümüzde en çok Libya'da bulunuyor. Eskiden sıkça görüldüğü Mısır ve İsrail'de ise tür neredeyse tamamen yok olmuş durumda. Bilimsel adı Testudo kleinmanni olan bu kara kaplumbağasının doğada yaklaşık 7 bin 500 bireyi kaldığı tahmin ediliyor; bu da onu ciddi şekilde tehlike altındaki türler arasına sokuyor.

Diergaarde Blijdorp, bu tür için bir popülasyon yönetim programı yürütüyor. Hayvanat bahçesinin internet sitesine göre amaç, sağlıklı bir yedek popülasyon oluşturmak. Kaplumbağalar yavaş ürediği için popülasyonun kendini toparlaması zor oluyor.

Evcil hayvan ilgisi ve gıda kıtlığı

1980'li ve 1990'lı yıllarda kaplumbağa popülasyonu, evcil hayvan olarak popüler olduğu için önemli ölçüde azaldı. Blijdorp'a göre kaplumbağalar doğadan toplanıp büyük ölçüde Avrupa'ya taşındı. Tür, yaşam alanlarındaki gıda kıtlığı nedeniyle de tehdit altında. Kara kaplumbağaları, çalılık savanlarda ve yarı çöllerde yetişen otlarla besleniyor; ancak bu otları otlayan keçi ve koyun sürüleri de yiyor. Hayvan sayısı arttıkça kaplumbağalara daha az yiyecek kalıyor.

Blijdorp'ta bu tür için özel bir teraryum hazırlanmış. Kil tabanlı, altlarına saklanabilecekleri kayalar, düşük nem oranı ve özenle ayarlanmış sıcaklıklar, Mısır kara kaplumbağasının doğal yaşam alanını taklit ediyor. 2021'de de parkta ilk Mısır kara kaplumbağası yumurtadan çıkmıştı; o yumurta da sahne arkasında kuluçkaya yatırılmıştı.

Genetik eşleştirme çalışmaları

Diergaarde Blijdorp, sözde bir EEP üreme programını koordine ederek kaplumbağaların soy kütüğünü tutuyor. Böylece doğal popülasyonun dışında sağlıklı bir yedek popülasyon oluşturmayı amaçlıyor. Blijdorp biyoloğu Ton Weber, aslında bir tür 'eş bulma' işi yaptıklarını açıklıyor: 'Hangi bireyin genetik olarak hangi bireye uyduğunu araştırıyoruz, böylece soy ağacının genetik sağlığını koruyoruz.'

Mısır kara kaplumbağası, özel kişiler tarafından da evlerde yetiştiriliyor. Ancak biyoloğa göre bu daha çok bir hobi ve popülasyonun sağlıklı kalmasına yönelik bir çalışma değil. 'İnsanların bunu yapması güzel, ancak biz Avrupalı bir hayvanat bahçesi kuruluşuyla da iş birliği yapıyoruz. Bu türü korumak için sadece bir yumurtanın kuluçkaya yatırılmasından daha fazlasına ihtiyaç var.'