Sabit enerji sözleşmesi yüksek gaz fiyatıyla yüzde 27 daha pahalı

Hollanda'da şubat ayında yeni bir sabit enerji sözleşmesi imzalayanlar ortalama metreküp başına yaklaşık 1,20 avro gaz öderken, bu rakam şu anda 1,52 avroya yükseldi. Keuze.nl'nin NU.nl'e sağladığı verilere göre bu, neredeyse yüzde 27'lik bir artış anlamına geliyor.

Elektrik fiyatı da aynı dönemde kilovatsaat başına yaklaşık 0,23 avrodan 0,28 avroya çıktı. Bu da yüzde 22'lik ciddi bir artış. Ancak elektrik, ortalama bir hanenin maliyetlerinde gaza kıyasla daha az etkili.

Yıllık maliyet artışı

Keuze.nl'nin hesaplamalarına göre, 1.000 ila 1.500 metreküp gaz tüketen bir hane, şubat ayına kıyasla yılda yaklaşık 300 ila 450 avro ek maliyetle karşı karşıya. 2.500 kilovatsaat elektrik tüketiminde ise artış yıllık yaklaşık 125 avro.

Dört kişilik, güneş paneli olmayan bir aile, şubat ayında sabit elektrik ve gaz sözleşmesi için aylık ortalama 224 avro öderken, bu rakam şu anda yaklaşık 277 avroya yükseldi. Bu da yıllık maliyetin neredeyse 600 avro artması demek.

Nedenleri ve gelecek

Gaz fiyatındaki sert yükseliş, Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksamasına bağlanıyor. Savaş öncesinde küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık beşte birini karşılayan Katar, bu nedenle çok daha az LNG sevk edebiliyor.

Enerji analisti Jilles van den Beukel, bunun Avrupa'yı hızla etkilediğini belirtiyor. Kuzeybatı Avrupa, gazın büyük bölümünü Norveç'ten boru hatlarıyla ve LNG tankerleriyle alıyor. Van den Beukel, "LNG fiyatı küresel arz ve talebe göre belirleniyor. Arzın önemli bir kısmı ortadan kalkarsa fiyat yükselir" diyor.

Elektrik fiyatı da bu durumdan etkileniyor; çünkü gaz santralleri, elektrik talebinin son kısmını karşılamak için belirli anlarda devreye giriyor. Yüksek gaz fiyatı bu şekilde elektrik fiyatına da yansıyor.

İran çevresindeki durumun iyileşmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişin yeniden sağlanması durumunda hızlı bir fiyat düşüşü mümkün olabilir. Ancak bu konuda kesinlik yok. Ayrıca kış için teslim edilecek gaz fiyatı da görece yüksek seyrediyor.

Van den Beukel, "En belirgin özellik büyük belirsizlik. Hürmüz Boğazı üç ay içinde yeniden açılabilir, ancak bir ya da iki yıl da sürebilir. İran ya da Trump'ın ne yapacağını öngöremiyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Bunun yanı sıra Hollanda'daki gaz depolama tesisleri, kış için hedeflenen seviyenin altında. Gasunie bu hafta, orijinal doldurma hedefinin tutturulamayacağını açıkladı.

Soğuk bir kış, fiyat üzerinde ek yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak Gasunie'ye göre düşük doluluk oranı, otomatik olarak kışın yeterli gaz olmayacağı anlamına gelmiyor.

Yakın zamanda yeni bir sözleşme yapması gereken haneler için fiyatın en düşük olduğu anı tahmin etmek neredeyse imkânsız. Bekleyenler, jeopolitik durumun iyileşmesi hâlinde fiyat düşüşünden yararlanabilir. Ancak sorunlar sürerse faturalar daha da artabilir.

Keuze.nl Genel Müdürü Geert Wirken, "Gerçekten güvence istiyorsanız ve fiyatın daha da yükselebileceğini düşünüyorsanız, sabit fiyatı tercih etmek akıllıca olabilir. Bunun geçici bir zirve olduğunu ve fiyatın yeniden düşeceğini düşünüyorsanız, o zaman bekleyebilirsiniz" ifadelerini kullandı.

Van den Beukel ise özellikle kişisel mali duruma bakılmasını öneriyor: "Güvence istiyorsanız sabit sözleşme yapın. Düşük ve yüksek fiyatları kabul edebiliyorsanız, değişken ya da dinamik tarife seçebilir ve ortalama olarak daha ucuza gelme ihtimaliniz yüksek."