Seçimlerin üzerinden bir yıl geçti: Koalisyon partileri anketlerde eriyor

Tweede Kamer (Hollanda Temsilciler Meclisi) seçimlerinin üzerinden tam bir yıl geçti. Son anket sonuçlarına göre iktidardaki koalisyon partileri seçmen desteğinde ciddi kayıp yaşıyor. NOS'un düzenli olarak yayımladığı Peilingwijzer, Ipsos I&O ve Verian/EenVandaag araştırma şirketlerinin anketlerini birleştiriyor.

Geçen yıl seçimlerden en fazla oyla çıkan Başbakan Jetten'in partisi D66, bu birleşik ankette şu anda 13-17 sandalye aralığında görünüyor. Bu, partinin şu anki sandalye sayısından 11 eksik. VVD 14-18 sandalye ile 6 sandalye kaybederken, CDA da 4 düşüşle 12-16 aralığında. Bu tabloya göre azınlık koalisyonu toplamda yaklaşık 45 sandalyeye geriliyor; bu da Meclis sandalyelerinin üçte birinden azına denk geliyor.

Muhalefette PRO açık ara önde

Peilingwijzer'in en büyük partisi açık ara muhalefetteki PRO olmayı sürdürüyor. Jesse Klaver'in partisi 25-31 sandalye aralığında. Ipsos I&O ve Verian/EenVandaag araştırmalarına göre PRO, D66'nın imza attığı "sağcı" hükümet politikalarından duyulan rahatsızlığı ilerici seçmen nezdinde hâlâ avantaja çeviriyor.

VVD ise kendi seçmeninden farklı bir eleştiri alıyor. Geçen yıl VVD'ye oy verenler, partinin fazla sola kaydığını düşünüyor. Verian/EenVandaag'a göre D66 ve VVD arasındaki önemli fark şu: Jetten'e duyulan güven kendi tabanında hâlâ yüksekken, VVD seçmenlerinin yalnızca yüzde 28'i Dilan Yesilgöz'ün bir sonraki seçimlerde yeniden parti lideri olmasını istiyor. Ipsos I&O da benzer bir sonuç görüyor. Yakın zamanda bir sonraki seçimlere kadar liderliği sürdürmek istediğini açıklayan Yesilgöz, seçmen nezdinde en düşük puanı alan siyasi lider konumunda. Puanı 10 üzerinden 3,7. VVD seçmenlerinin yalnızca yüzde 8'i lider nedeniyle bu partiyi tercih ettiğini söylüyor.

PVV de kaybediyor, JA21 ve FVD yükseliyor

VVD'nin azalan çekiciliğinden faydalanan partinin PVV olmaması dikkat çekiyor. Geert Wilders'in partisi de 18-23 sandalye ile kayıp yaşıyor. VVD ve PVV'den ayrılan seçmenler daha çok JA21 (15-19) ve Forum voor Democratie'yi (10-14) büyütüyor.

Ipsos I&O araştırmasının altında yatan bulgulara göre seçmenler oldukça kararsız. Bir yandan koalisyon partilerinin yeterince iş başaramadığı eleştirisi yaygın ve pek çok seçmen bu yüzden şu an başka partilere yöneliyor. Öte yandan muhalefet seçmenlerinin yaklaşık dörtte üçü, partilerinin "hükümet bütçeyi denkleştiremeyecek olsa bile" ilkelerine bağlı kalması gerektiğini düşünüyor. Muhalefetle bütçe görüşmeleri bu günlerde yürütülüyor.

Küçük partilerde ise 50Plus, Partij voor de Dieren ve SP 4-6 sandalye aralığında. ChristenUnie 3-5, SGP ve Volt 2-4, Denk ise 1-3 sandalyede. BBB'nin mevcut Peilingwijzer'de 0-2 sandalyeyle neredeyse tamamen eridiği görülüyor.

Peilingwijzer'in yapımcısı siyaset bilimci Tom Louwerse, seçim dönemi dışındaki sandalye anketlerinin bir sonraki seçim sonucunu tahmin etme gücünün mevcut araştırmalara göre düşük olduğunu vurguluyor. "Ancak partiler bu anketlere tepki veriyor. Örneğin geçtiğimiz günlerde Peilingwijzer'e dahil edilmeyen Maurice de Hond'un anketinde VVD'nin 12 sandalyede görünmesi gazetelerde geniş yer buldu ve parti toplantılarında eleştirel sorulara yol açtı" diyor. Louwerse'a göre bu durum partiler üzerindeki baskıyı artırıyor: "Müzakerelerde kendi profillerini öne çıkaracak somut kazanımlar elde etmeleri için daha fazla baskı oluşuyor. Uzlaşmalar daha da zorlaşıyor. Bu da şu anda yürütülen bütçe görüşmelerini kolaylaştırmıyor."