Yeni anket: azınlık koalisyonu onlarca sandalye kaybediyor

NOS'un yayımladığı son Peilingwijzer anketine göre hükümetteki koalisyon partileri ciddi sandalye kaybı yaşıyor. Başbakan Jetten'in partisi D66, bir yıl önceki seçimlerde en çok oy almasına rağmen şu anda 13 ila 17 sandalye aralığında görünüyor. Bu, partinin Meclis'teki mevcut sandalye sayısından 11 eksik bir tahmin.

Ipsos I&O ve Verian/EenVandaag anketlerinin ağırlıklı ortalaması olan Peilingwijzer'e göre VVD 14-18 sandalye aralığında kalıyor ve 6 sandalye kaybediyor. CDA ise 4 sandalye kayıpla 12-16 aralığına geriliyor. Bu sonuçlarla azınlık koalisyonu yaklaşık 45 sandalyede kalıyor; bu da Meclis sandalyelerinin üçte birinden azına denk geliyor.

Muhalefet partisi PRO açık ara önde

Peilingwijzer'de açık ara en büyük parti olmayı sürdüren muhalefet partisi PRO, 25-31 sandalye aralığında bulunuyor. Jesse Klaver'in partisinin, Ipsos I&O ve Verian/EenVandaag araştırmalarına göre, D66'nın imza attığı 'sağcı' hükümet politikalarından rahatsız olan ilerici seçmenlerin desteğini almaya devam ettiği belirtiliyor.

VVD ise seçmenlerinden geçen yılki desteğini yitirmiş durumda. Ankete katılanlar, partinin fazla sola kaydığı eleştirisini dile getiriyor. Verian/EenVandaag'a göre D66 ile VVD arasında önemli bir fark var: Jetten'e destek hâlâ yüksekken, VVD seçmenlerinin yalnızca yüzde 28'i bir sonraki seçimlerde Dilan Yesilgöz'ün yeniden liste başı olmasını istiyor. Ipsos I&O da benzer bir sonuç bildiriyor. Yakın zamanda bir sonraki seçimlere kadar liderliği sürdürmek istediğini açıklayan Yesilgöz, seçmenlerden en düşük notu alıyor: 10 üzerinden 3,7. VVD seçmenlerinin yalnızca yüzde 8'i lider nedeniyle partisine oy vereceğini söylüyor.

PVV de kaybediyor, JA21 ve FvD yükseliyor

VVD'nin azalan çekiciliğinden PVV'nin yararlanmadığı dikkat çekiyor. Geert Wilders'ın partisi de 18-23 sandalye aralığına geriliyor. VVD ve PVV'den ayrılan seçmenlerin JA21 (15-19) ve Forum voor Democratie'yi (10-14) güçlendirdiği görülüyor.

Ipsos I&O, araştırmanın altında yatan nedenler arasında seçmenlerin büyük bir kararsızlık göstermesine işaret ediyor. Bir yandan koalisyon partileri yeterince iş başaramamakla eleştiriliyor ve birçok kişi bu nedenle şu anda başka partilere yöneliyor. Öte yandan muhalefet seçmenlerinin yaklaşık dörtte üçü, partilerinin kendi ilkelerine bağlı kalması gerektiğini düşünüyor; "hükümet bütçeyi denkleştiremese bile" bu böyle. Muhalefetle bütçe görüşmeleri bu günlerde sürüyor.

Daha küçük partiler arasında 50Plus, Partij voor de Dieren ve SP 4-6 sandalye aralığında görünüyor. ChristenUnie 3-5, SGP ve Volt 2-4, Denk ise 1-3 sandalye aralığında. BBB ise mevcut Peilingwijzer'de 0-2 sandalye ile neredeyse tamamen erimiş durumda.

Peilingwijzer'in yapımcısı siyaset bilimci Tom Louwerse, seçim dönemi dışındaki sandalye anketlerinin mevcut araştırmalara göre bir sonraki seçim sonucunu tahmin etme gücünün düşük olduğunu vurguluyor. "Ancak partiler bu anketlere tepki veriyor. Örneğin yakın zamanda Peilingwijzer'e dahil edilmeyen Maurice de Hond'un anketinde VVD için 12 sandalye çıkması gazetelerde birçok habere ve parti toplantılarında eleştirel sorulara yol açtı." Louwerse, bunun partiler üzerinde müzakerelerde somut sonuçlar elde etme ve kendi profillerini öne çıkarma baskısını artırdığını, bunun da uzlaşmayı zorlaştırdığını ekliyor. "Bu da şu anda yürütülen bütçe görüşmelerini kolaylaştırmıyor."

NOS, Peilingwijzer'i düzenli olarak yayımlıyor ve Ipsos I&O ile Verian/EenVandaag'ın sandalye anketlerini birleştiriyor. Yöntem hakkında daha fazla bilgi, Leiden Üniversitesi'nden siyaset bilimci Tom Louwerse'nin web sitesinde yer alıyor.