Şeker vergisi pahalı ve uygulanması zor, sağlık katkısı belirsiz

Hollanda'da gıda sektörü derneği FNLI'nin talebi üzerine PwC tarafından yapılan bir araştırma, Bakanlar Kurulu'nun üzerinde çalıştığı şeker vergisi modellerinin hiçbirinin beklenen faydayı sağlayamayacağını ortaya koydu. Araştırmaya göre, geniş kapsamlı bir şeker vergisi ne güvenilir bir gelir getiriyor ne de uygulanması pratik görünüyor; sağlık üzerindeki olumlu etkileri ise henüz net değil.

Vergiden beklenen iki hedef çelişiyor

Kabine, şeker tüketimini azaltmak ve toplum sağlığını iyileştirmek amacıyla böyle bir vergi getirmek istiyor. Ayrıca, 2030'dan itibaren yılda yaklaşık 900 milyon avro gelir elde ederek bütçe açığının kapatılmasına katkı sağlaması da hedefleniyor. Ancak araştırma bu iki hedefin birbiriyle çelişebileceğini gösteriyor. Şekerli ürünlerin tüketimini gerçekten azaltan bir vergi, aynı zamanda elde edilecek geliri de düşürüyor. Bu da yıllık 900 milyon avroluk gelir hedefini riske atıyor.

Sınır ötesi alışveriş riski

Araştırmada Hollanda'da uygulanacak bir şeker vergisinin Belçika ve Almanya ile arasındaki fiyat farkını daha da açacağı ve sınır ötesi alışverişi daha cazip hale getireceği vurgulanıyor. Hollandalılar zaten daha ucuz meşrubat ve bira almak için sık sık komşu ülkelere gidiyor.

PwC, gıda ürünlerine uygulanabilecek çeşitli geniş vergi modellerini fizibilite, idari yük, denetim ve dolandırıcılık riski açısından inceledi. Araştırmanın sonucuna göre, mevcut seçeneklerin hiçbiri sağlık hedefini, gelir hedefini ve uygulanabilirliği aynı anda karşılamıyor; hukuki açıdan da büyük belirsizlikler ve eksiklikler içeriyor.