Sendika lideri ve aktivist Dolores Huerta 96 yaşında hayatını kaybetti

Amerikalı sendika lideri ve feminist aktivist Dolores Huerta, 96 yaşında kanser nedeniyle yaşamını yitirdi. Huerta, çarşamba günü California eyaletinin Bakersfield kentindeki evinde öldü. Ülkenin en etkili sendika liderleri, sivil haklar hareketinin simge isimleri ve feminist aktivistleri arasında gösteriliyordu.

İspanyolca "Sí, se puede!" yani "Evet, yapılabilir!" sloganı, Huerta'nın harekete geçen insanların gerçekten değişim yaratabileceğine olan inancının simgesiydi. Bu söz, daha sonra Obama'nın İngilizce "Yes, we can" versiyonuyla dünya çapında ün kazandı.

Huerta kariyeri boyunca aralarında Presidential Medal of Freedom'ın da (Başkanlık Özgürlük Madalyası) bulunduğu çok sayıda ödül aldı. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama, 2012'de bu en yüksek sivil nişanı takdim ederken Huerta'yı kararlılığından ödün vermeyen bir lider olarak tanımladı. Obama ayrıca bu sloganı 2008 seçim kampanyasında kullanmasına izin verdiği için memnuniyetini dile getirdi. "Beni bu kadar kolay kurtardığı için memnunum, çünkü Dolores ile şaka olmaz" dedi.

Tarım işçilerinin lideri

Huerta, 1930'da New Mexico eyaletinin Dawson kentinde Dolores Clara Fernandez adıyla dünyaya geldi. Babası madende çalışan ve sendika faaliyetlerinde bulunan, eyalet meclisinde de bir sandalye kazanmış bir isimdi. Anne ve babasının boşanmasının ardından annesi kendisi ve kardeşleriyle birlikte California'ya taşındı.

Sivil haklar alanındaki erken dönem çalışmaları sayesinde Huerta, César Chávez ile tanıştı. İkili 1962'de National Farm Workers Association'ı (Ulusal Tarım İşçileri Birliği) kurdu; bu yapı daha sonra United Farm Workers of America'ya (Amerika Birleşik Tarım İşçileri) dönüştü. Huerta uzun yıllar boyunca örgütün en önemli liderlerinden ve müzakerecilerinden biri oldu.

Huerta ve Chávez'in çıkışı, Filipinli mevsimlik işçileri beş yıl sürecek "Delano üzüm grevi" olarak anılacak eyleme kazanmalarıyla geldi. Birlikte toplu iş sözleşmeleri ve büyük tarım işletmeleriyle yapılacak anlaşmalar konusunda müzakere yürüttüler. Tarım işçileri için öncü nitelikte sağlık düzenlemeleri ve yan haklar elde ettiler.

Chávez'e yönelik cinsel istismar açıklaması

Huerta bu yıl, 1960'lı yıllarda Chávez tarafından cinsel istismara uğradığını açıklamıştı. Bu ilişkiden, başkaları tarafından büyütülen iki çocuk dünyaya gelmişti. Huerta bu sırrı 60 yıl boyunca kendine sakladı; bu süre, istismarcısının 1993'teki ölümünden çok sonrasına kadar sürdü.

Bu açıklamanın ardından, önceden İspanyolca konuşan topluluk için bir gurur kaynağı olan anma gününden Chávez'in adı kaldırıldı. Denver'daki César Chávez Parkı'ndaki bir tabela muşambayla örtüldü. Birisi üzerine "Dolores Huerta Parkı" yazılı el yapımı bir tabela yerleştirdi.

Huerta, 90'lı yaşlarını geçtikten sonra bile eylemlere katılmaya ve aktivistleri ırkçılık, yoksulluk ile kadın ve LGBTQ+ hakları gibi konularda sessiz kalmamaya teşvik etmeye devam etti. 2025'te yayımlanan bir belgeselde şöyle diyordu: "Çocuklarımıza adalet mirası bırakmak istiyoruz. Mücevher, mal mülk ya da para değil, çünkü onlar yüzünden sadece kavga ederler. En önemlisi onlara adalet sevgisini aşılamak; bence bir insana bırakabileceğimiz en güzel armağan bu."