Sığınmacı kotasını dolduramayan belediyeler bakanlıktan şikayetçi

Hollanda'da sığınmacı kotasını dolduramadıkları için Adalet ve Göç Bakanlığı'nın denetim listesine giren 42 belediye, çabalarının yeterince dikkate alınmadığını belirtiyor. NOS'un belediyelerle yaptığı araştırmaya göre belediyeler kendilerini haksızlığa uğramış hissediyor.

Listeye giren belediyeler, Dağıtım Yasası'na (spreidingswet) göre yeterli katkı sağlamadıkları gerekçesiyle uyarı alıyor. Bakanlık, her ay listeye yeni belediyeler ekleyerek açıkça baskı kurmaya çalışıyor. Ancak belediyeler bu durumun sorunları fazla basite indirgediğini, kendilerini hayal kırıklığına uğrattığını ve motivasyonlarını kırdığını ifade ediyor.

Ukraynalı mültecilere yapılan yardım kotaya sayılmıyor

Vught Belediye Başkanı Chantal Nijkerken-de Haan (VVD), "Kendimizi sığınmacı kabul etmeyen belediye olarak görmüyoruz" diyor. Belediye, Ağustos ayından bu yana sıkı denetim altında. Nijkerken-de Haan, "Evsizlere ve statü sahiplerine yaptığımız yardımların fazlasıyla yerine getirildiğini görünce bu durum çok haksız geliyor" ifadelerini kullandı.

Vught, 232 Ukraynalı mülteciyi barındırması gerekirken 608'ine ev sahipliği yapıyor. Ancak bu yardım Dağıtım Yasası kapsamında sayılmıyor. Nijkerken-de Haan, "Bakan olaya yalnızca sığınma yasası açısından bakıyor. Çağrımız şu: artık bütünsel bir değerlendirme yapın. Hepsi savaş ve şiddetten kaçan insanlar. Hepsinin başını sokacak bir çatıya ihtiyacı var ve hepsi Hollanda'daki sınırlı imkanları kullanmak zorunda" dedi.

Dağıtım Yasası, tüm belediyelerin sığınmacı barındırmaya katkı sağlamasını zorunlu kılıyor.

'Sığınmacı kabul etmeyen belediye' ifadesi rahatsız ediyor

Yalnızca Vught değil, başka belediyeler de bu ifadeden rahatsız. Eersel Belediyesi, "Mesele reddetmek değil" diyor. Önerilen bir barınma yeri eyalet tarafından reddedilmiş, ikinci öneri ise siyasi nedenlerle kabul görmemiş.

Listeye girmek belediyeleri zor durumda bırakıyor. Çözüm üretmeye çalışırken sıkı denetim belediye başkanları ve meclis üyeleri üzerinde ek baskı oluşturuyor. Varsayım, sorunun isteksizlikten kaynaklandığı yönünde.

Achtkarspelen Belediyesi, "Bu ifade sorumluluğumuzu üstlenmeye istekli olmadığımız izlenimini uyandırıyor. Durum böyle değil. Çözümlere yapıcı katkı sunmak istiyoruz ancak aynı zamanda alınacak önlemlerin uygulanabilir, ölçülü ve yerel koşullarımıza uygun olması gerektiğini düşünüyoruz. Uygulama yöntemine ilişkin eleştiriler, reddetmekle bir tutulmamalı" açıklamasını yaptı.

Titizlik ve karmaşıklık, gecikmenin sık dile getirilen nedenleri arasında. Culemborg Belediyesi iki yıldır 200 mülteci için barınma sağlamaya çalışıyor ancak bunu titizlikle yapmak istediğini belirtiyor. "Bu hassas bir süreç ve zaman alıyor."

Belediyeler bu titizliği önemli buluyor. Çok hızlı karar alırlarsa, yakın zamanda Engelen veya Loosdrecht'te olduğu gibi protestolarla karşılaşmaktan endişe ediyorlar. Loosdrecht'teki protestoların ardından COA (Sığınmacı Barınma Merkezi Kurumu) acil barınma yerini göstermişti.

Zoeterwoude Belediyesi, "Gecikmemiz isteksizlikten kaynaklanmıyor. Kendimizi sorumlu hissediyoruz ve insana yakışır bir çözüm için çalışıyoruz" diyor. Diğer belediyeler ise meselenin kişiye özel çözüm gerektirdiğini belirtiyor. Uygun yer bulmakta zorluk yaşanması da sıkıntılar arasında.

Belediyeler halk desteğinin de önemli olduğunu vurguluyor. Valkenswaard, "Güvenlik, yaşanabilirlik ve yakın çevrede oturanların katılımına dikkat ederek titiz ve aşamalı bir yaklaşım benimsiyoruz" diyor. Belediye meclis üyesi, koşulların kişiye özel çözümlere imkan tanımasını umuyordu. "Ancak bakanlık tırmanma merdivenini kullanmaya devam etmeyi tercih ediyor."

Göç ve İltica Bakanı Van den Brink (CDA), Lahey'in belediyelerden çok şey istediğini anladığını söylüyor. Sığınmacı barınmayı gündemin üst sıralarında yer alan en büyük toplumsal görevlerden biri olarak nitelendiriyor. "Bu bulmacayı hep birlikte çözmeye çalışmalıyız."

Van den Brink, listeye alınmanın bir belediyenin işini nasıl yaptığına dair bir değerlendirme değil, fiili bir tespit olduğunu vurguluyor. "COA ile çözüm bulunamazsa, çözmek için yardım sunuyoruz. Bazen bu finansmanla ilgili olabilir. Artık bu sorun olmamalı, COA için istikrarlı finansmanımız var, dolayısıyla bizimle anlaşma yapılabilir" diyor.

42 belediyenin sığınmacıları nasıl barındıracağına dair bir plan sunması gerekiyor. Bakan, belediyelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda bu sonbaharda bir sonraki adımın atılacağını söylüyor. Bakan en sonunda belediyelerin yetkisini devralarak sığınmacıların nerede barındırılacağını kendisi belirleyebilir.

Vught da bakanlıkla görüşmelerde bulundu. Belediye başkanı, bakanın her belediyenin halihazırda ne yaptığına bakmasını ve buna dayanarak rotasını değiştirmesini umuyor. "Bakanın tüm görüşmelerin ardından bütünsel bir değerlendirme yapmasını isterdim. Bunu yalnızca kendi belediyem için yapabilirim. Bir noktada imkanlar da tükeniyor. Dayanma gücü bir noktada sınırına ulaşıyor."

NOS'un araştırması kapsamında bakanın listesindeki 42 belediyeye e-posta gönderildi. 31 belediye sorulara yanıt verdi. Yanıtlar e-posta veya telefon görüşmesi yoluyla alındı. Belediyelere 'sığınmacı kabul etmeyen belediye' olarak nitelendirilmeleri konusunda ne düşündükleri ve bakanlıkla bu konudaki iletişimin nasıl ilerlediği soruldu. Ayrıca Dağıtım Yasası'nı uygulamaya yönelik somut planlar olup olmadığı ve hangi adımların atılacağı, bunu yapmama kararının gerekçesi ve bunu nasıl gördükleri de soruldu.