Sınırda benzin istasyonu işletenler zor durumda

Hollanda'nın Almanya ve Belçika sınırındaki küçük benzin istasyonları, yüksek yakıt fiyatları nedeniyle büyük zorluk yaşıyor. Tek istasyonu olan işletmecilerin cirosu, fiyat artışlarından önceki döneme göre yarı yarıya düştü. ING bankası sektör uzmanı Dirk Mulder'a göre, yanında market, restoran veya şarj istasyonu olmayan benzin istasyonlarının ayakta kalması neredeyse imkânsız hale geldi.

Hollanda'da benzin istasyonu sayısının azalması yeni bir gelişme değil. Hükümet uzun süredir fosil yakıtlardan elektrikli araçlara geçişi teşvik ediyor. İran savaşıyla birlikte benzin fiyatlarının artması, bu geçişi daha da hızlandırdı. Daha önceki araştırmalara göre, 2035'ten sonra on yıl içinde Hollanda'daki benzin istasyonu sayısının 4.000'den yaklaşık 2.000'e düşmesi bekleniyor. Mulder, İran savaşının bu düşüşü daha da hızlandıracağını düşünüyor. Hollanda ile Belçika ve Almanya arasındaki büyük fiyat farkları nedeniyle giderek daha fazla kişi sınırın ötesinde yakıt alıyor.

Bağımsız işletmeciler en çok etkilenen kesim

Özellikle sınır bölgelerindeki bağımsız benzin istasyonu sahipleri bu durumdan en çok etkileniyor. Mulder, birden fazla istasyona sahip olanların daha az zorlandığını belirtiyor: "Sınırda bir pompanız olduğunu varsayalım. Komşu ülkede yakıt daha ucuz olduğu için ciro kaybediyorsunuz. Bu kaybı, ülkenin iç kesimlerindeki istasyonlarınızın geliriyle telafi edebilirsiniz. Orada da daha az litre satılıyor, ancak daha yüksek marjlar bu kaybı dengeliyor."

Market veya restoran gibi ek hizmetlerin benzin istasyonlarında ana kâr kaynağı haline geldiğini belirten Mulder, "Benzin ve dizelden elde edilen kâr zaten nispeten düşük. Son yıllarda giderek daha fazla işletmecinin personelsiz istasyonlara, marketlere, oto yıkamalara veya elektrikli şarj istasyonlarına yöneldiğini görüyoruz" diyor.

Ancak bu dönüşüm herkes için mümkün olmuyor. Benzin istasyonu sektörü temsilcisi Drive'ın başkanı Martin van Eijk, sınırda zor durumda olan birçok işletmeciyle görüştüğünü söylüyor: "Ne yapacaklarını bilmiyorlar ve bize başvuruyorlar. Gerçekten perişan durumdalar." Van Eijk, geçtiğimiz günlerde kendisini arayan bir işletmecinin haftanın yedi günü istasyonda çalışmak zorunda kaldığını, personelini işten çıkardığını ve şimdi de dükkânını kapatmayı düşündüğünü anlattı.

Elektrikli şarj istasyonlarına yatırım şart mı?

Elektrikli araçların sayısının artmasıyla birlikte benzin istasyonlarının şarj istasyonlarına yatırım yapması öneriliyor. Ancak Mulder, bu yatırımın sadece maddi ve fiziksel alan gerektirmediğini, aynı zamanda yeterli elektrik şebeke kapasitesi bulunması gerektiğini belirtiyor.

Van Eijk ise bu yatırımın garantisinin olmadığını vurguluyor: "Önemli bir yatırım ve müşteri çekip çekmeyeceğinden emin değilsiniz. Üstelik hükümet benzin üzerinden özel tüketim vergisi (akcijns) alıyor. Gelecekte herkes elektrikli araç kullanırsa, hükümet elektrikli şarj için de vergi getirebilir. O zaman sınırda aynı sorun tekrar yaşanır."

Van Eijk, kısa vadede yakıt vergilerinin düşürülmesinin benzin istasyonlarını ayakta tutmak için en kolay çözüm olduğunu düşünüyor. Mulder ise bu indirimin gelmeyeceği görüşünde: "Hükümet vergi gelirlerine bağımlı, bu yüzden müdahale edeceğini sanmıyorum. İran savaşı sürdüğü sürece Almanya ve Belçika ile fark devam edecek ve daha çok yakıt turisti göreceğiz."

Almanya ve Belçika sınırında dört benzin istasyonu bulunan 71 yaşındaki işletmeci Huub Minten, bir de kamp malzemeleri mağazası olduğu için şanslı olduğunu ancak sınırda sadece benzin istasyonu işletmenin artık geçim sağlamadığını belirtiyor. Minten, "Kaybı tam olarak hesaplamadım. Ömür boyu gece gündüz çalıştığınız şeyin hükümet tarafından elinizden alındığını görüyorsunuz. İnsanlara ne yaptıklarının farkında değiller" diye konuşuyor.

Minten, özellikle yüksek tütün vergileri nedeniyle müşterilerinin büyük bölümünü kaybettiğini, şimdi de savaşlar nedeniyle benzin fiyatlarının artmasının kayıplarını büyüttüğünü söylüyor. Her istasyonda bir dükkânı ve birinde de bir kafeteryası var; gelirini buradan elde ediyor.

Minten, işletmecileri şarj istasyonlarına yatırım yapmaya teşvik eden hükümete tepki gösteriyor: "Bunu kolayca yapamazsınız. Kayıplar nedeniyle bankaya gittiğinizde size kredi vermek istemiyorlar. Hükümet girişimcileri desteklemeli, iflas etmemize izin vermemeli."