Sırbistan'ı kızdıran cenaze: AB'den Mladic'e övgü tepkisi

Avrupa Birliği ülkeleri, geçen hafta ölen ve 1990'lardaki Balkan savaşlarında soykırım dahil birçok suçtan hüküm giyen Ratko Mladic için Sırbistan'da düzenlenen cenaze törenine tepki gösteriyor. Törende Mladic'e resmi düzeyde gösterilen saygı ve üst düzey Sırp yetkililerin katılımı, AB ülkelerinden peş peşe kınama mesajlarına yol açtı.

AB'den Sırbistan'a ağır eleştiriler

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, cenaze töreninden görüntüleri 'şok edici' olarak nitelendirdi. Von der Leyen, özellikle Sırp yetkililerin törene resmi destek vermesini ve katılımını 'son derece üzücü' bulduğunu söyledi. Bu durumun, Avrupa'nın yakın tarihindeki karanlık bir sayfayla yüzleşme konusundaki yetersizliği gösterdiğini belirtti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise töreni 'Batı Balkanlar'daki çatışmalarda acı çeken kurbanların, ailelerinin ve herkesin anısına hakaret' olarak nitelendirdi.

Mladic'e askeri törenle veda

Eski Bosnalı Sırp askeri lider Ratko Mladic, geçen ay 84 yaşında Lahey'deki cezaevinde hayatını kaybetti. Mladic, 1990'lardaki Bosna Savaşı sırasında işlenen soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından 2017'de ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı. Mladic, 1995'te Srebrenica'da 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürülmesinden ve Saraybosna kuşatmasından sorumlu tutuluyordu.

Sırbistan'da düzenlenen cenaze töreni, devlet töreni olmamasına ve Devlet Başkanı Aleksandar Vučić'in Brüksel'den gelen eleştiriler nedeniyle katılmamasına rağmen askeri törenle yapıldı. Tabut, üniformalı askerler tarafından taşındı ve törene çok sayıda Sırp bakan katıldı. Töreni Sırbistan'daki Ortodoks Kilisesi'nin başkanı yönetti.

Sırbistan'da Mladic hala bir kahraman olarak görülüyor. Cenaze törenine katılanlar, onun resimlerini taşıdı ve nöbet tuttu.

Sırbistan'ın AB üyeliği sorgulanıyor

Hollanda Dışişleri Bakanı Caspar Veldkamp, X hesabından yaptığı açıklamada, Belgrad'ın Mladic'e gösterdiği saygının 'Avrupa değerleriyle bağdaşmadığını' ve kurbanlar ile aileleri için 'çok incitici' olduğunu söyledi. Hollanda'nın, Sırbistan ve bölgede hesap verebilirlik, uzlaşma ve geçmişle ilgili farkındalık çağrısında bulunan sesleri desteklediğini belirtti.

İngiltere, bu nedenle Sırbistan'ın ülkedeki maslahatgüzarını bakanlığa çağırdı. Bosna Hersek de Sırbistan'ın savunma ataşesi ve istihbarat servisi danışmanı olmak üzere iki diplomatını sınır dışı etti. Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković, daha önce Belgrad'daki büyükelçilik personelini geri çekeceğini açıklamıştı. Konaković, 'Dün yaptıklarıyla her türlü kırmızı çizgiyi aştılar. Mümkün olsaydı Sırbistan'la tüm diplomatik ilişkileri şimdi keserdim.' dedi.

Bazı Avrupalı bakanlar, Sırbistan'ın Avrupa Birliği üyeliği sürecine de dikkat çekti. Avusturya Dışişleri Bakanı, ülkesinin 'hukukun üstünlüğüne, sivil haklara ve uzlaşmaya değer veren bir Sırbistan'ın' AB üyeliğini desteklediğini, ancak savaş suçlularının yüceltilmesinin bunun tam tersi olduğunu söyledi. İsveçli mevkidaşı Maria Stenergard ise 'Bu, AB adayı bir ülkeden beklediğimiz bir şey değil.' diyerek devlet destekli bu yüceltmenin AB değerleriyle uyumlu olmadığını kaydetti.