Ukrayna'da seçim tartışması: Fedorov erken seçim istiyor

Ukrayna'da savaşın başlamasından bu yana ilk kez önemli bir siyasetçi, seçim yapılması çağrısında bulundu. Eski Savunma Bakanı Oleksiy Fedorov, YouTube’da yayınlanan bir videoda ülkenin bir yönetim kriziyle karşı karşıya olduğunu söyledi ve erken seçim yapılmasını istedi.

Ukrayna’da savaş nedeniyle sıkıyönetim ilan edilmiş durumda ve mevcut yasalar bu dönemde seçim yapılmasına izin vermiyor. Fedorov, bu durumun Rusya’ya Ukrayna’nın demokrasisini rehin alma fırsatı verdiğini savunuyor: “Demokrasi, Rusya tarafından esir alınamaz.”

Zelensky Fedorov’u görevden aldı

Cumhurbaşkanı Volodimir Zelensky, 15 Temmuz’da Fedorov’u görevden aldı; bu karar ülkede nadir görülen protestolara yol açtı. Salı günü yapılan açıklamada, Zelensky’nin Fedorov’un geri dönmesini istemediği ve geçici halefi Yevhen Hmara’yı savunma bakanlığına aday gösterdiği bildirildi. Parlamento, Çarşamba günü yapılan oylamayla Hmara’nın atanmasını onayladı.

Fedorov’a göre savaş daha yıllarca sürebilir ve Ukrayna’nın savaş koşullarında nasıl yönetileceği sorusu kaçınılmaz. Sıkıyönetim sürerken seçim yapılamıyor, bu da Rusya’nın Ukrayna’nın seçim takvimini fiilen belirlediği anlamına geliyor.

Fedorov, ülkenin silah üretimini artırması ve yenilikleri sürdürmesi gibi birçok kritik konunun, savunma bakanlığının haftalarca vekâleten yönetilmesi nedeniyle aksadığını vurguladı. “Her gün varlığı için savaşan bir ülke için bu normal değil,” dedi.

Uzmanlar: Seçim erken ve riskli

Chatham House düşünce kuruluşundan Timothy Ash, seçim yapılmasının gerekli olmadığını belirtti: “Gördüğüm anketler, halkın hızlı bir seçime çok da sıcak bakmadığını gösteriyor.” Ash, seçimlerin toplumdaki kutuplaşmayı artırabileceğini ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e kullanabileceği bir koz vereceğini ifade etti. “Putin’in yıllardır Ukrayna’da seçim yapılması için çaba göstermesi boşuna değil.” diyen Ash, Fedorov’un iyi bir bilişimci olabileceğini ancak siyasi öngörüden yoksun olduğunu söyledi.

Fedorov, Ocak ayında savunma bakanı olmuş, öncesinde uzun yıllar Dijital Dönüşüm Bakanlığı yapmıştı. Bu görevde askeri teknolojilerin geliştirilmesiyle ilgilenmişti. Görevden alınması ülkede şok etkisi yarattı.

Fedorov, Ukrayna’nın demokratik süreci yeniden tesis etmesi gerektiğini savunuyor ve yönetim krizinin bir parçası olarak yolsuzluğa dikkat çekiyor: “Hayatta kalma ve kazanma şansımız buna bağlı.” Çarşamba günü, Zelensky’nin cumhurbaşkanlığı ofisi başkan yardımcısı İryna Mudra’nın görevden alındığı açıklandı. Ukrayna medyasına göre Mudra, Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu’nun (NABU) yürüttüğü yeni bir soruşturmanın şüphelilerinden.

Geçen yıl Zelensky, cumhurbaşkanlığı ofisinin başkanı Andriy Yermak’ı da görevden almıştı. Yermak’ın da aralarında bulunduğu bir ağın on milyonlarca euroyu zimmetine geçirdiği iddia ediliyor.

Üniversite öğretim üyesi Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland, Fedorov’un seçim tartışmasını başlatmasını anlayışla karşılıyor: “Ukrayna bir demokrasi olarak savaşıyor, bu yüzden er ya da geç sandığa gidilmesi gerekiyor.” Zelensky seçimlere karşı değil; geçen yıl, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği güvenlik garantisi verirse seçim yapılabileceğini söylemişti. Ancak Rusya’nın ülkenin bir kısmını işgal ettiğini ve milyonlarca Ukraynalının yurt dışında olduğunu hatırlatmıştı.

Kraft van Ermel-Nijland, Ukrayna’nın büyük kısmının işgal altında olmadığını, hükümetin Kiev’de görevine devam ettiğini ve yurt dışından oy kullanmanın mümkün olduğunu belirtiyor: “Seçimler savaş öncesine göre daha fazla zaman ve çaba gerektirecek.” Ukrayna’da son dönemde Zelensky’nin NABU’yu yetkisizleştirme girişimleri ve Fedorov’un görevden alınması gibi gelişmeler toplumda huzursuzluk yaratıyor. “Zelensky’yi sokak protestoları ve toplum frenliyor. Demokrasinin normalleşmesi iyi olur; insanlar görüşlerini sokakta değil sandıkta ifade edebilir.”