Van Weel, polisin işlemediği suç duyuruları nedeniyle muhalefetin hedefinde

Adalet ve Güvenlik Bakanı Van Weel (VVD), polisin işleme almadığı suç duyurularına ilişkin Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) düzenlenen ilk bölüm oturumda muhalefetin sert eleştirileriyle karşılaştı.

Pro, Groep Markuszower, SP, Denk, BBB, PVV ve SGP gibi partiler, Van Weel'in poliste bekleyen suç duyurusu sayısına ilişkin Meclis'e doğru bilgi verdiğinden emin olmak istiyor. Tartışma, Algemene Rekenkamer'in (Hollanda Sayıştayı) haziran ayında 2024'te ağır suçlara ait binlerce suç duyurusuyla hiçbir işlem yapılmadığını açıklamasıyla başladı. Muhalefet bu konuyu bakanın önüne getirdi.

Groep Markuszower milletvekili Lammers, "Suçu halının altına süpüren bir bakan istemiyoruz" dedi. SP milletvekili Dobbe ise "Bakan rakamlar üzerinde kontrol sahibi mi?" diye sordu.

Bazı partiler, Van Weel'in tutumunda belirli bir örüntü görüyor. Denk milletvekili El Abassi, "Meclis'e kesin ve net bir tablo sunuyor, ancak sonradan durumun farklı olduğu ortaya çıkıyor" ifadelerini kullandı. JA21 milletvekili Coenradie, güvensizlik önergesi vermeyi dışlamadığını söyledi. Coenradie, "Bakan sorunun bir parçası değil mi?" diye sordu. BBB milletvekili Van der Plas, Adalet Bakanı'nda liderlik eksikliği gördüğünü belirtti; Forum voor Democratie ise bakanın cevabını beklemeden Meclis'i yanlış bilgilendirdiğinden emin olduğunu açıkladı.

Muhalefetin bu tutumu, Sayıştay Başkanı Pieter Duisenberg'in salı günü bir radyo programında Van Weel'in Meclis'i yanlış yönlendirdiğini söylemesinin ardından geldi. Duisenberg, "Yarım gerçeklerle bir sonuç hafife alınıyor" dedi.

Bakan ve Sayıştay arasındaki anlaşmazlık

Van Weel ile Algemene Rekenkamer arasında poliste bekleyen suç duyurularının niteliğine ilişkin anlaşmazlık yaz başından bu yana sürüyor. Bağımsız denetim kurumu haziran ayında, 2024'te ağır suçlara ait yaklaşık 10 bin suç duyurusuyla hiçbir işlem yapılmadığı sonucuna varmıştı. Bunlar arasında şiddet suçları da yer alıyor. Sayıştay'a göre polis, personel sıkıntısıyla boğuşuyor ve bu duyurularla ilgilenmek için masasında çok fazla iş var.

Konu, Van Weel'in yanıtında "çarpık bir tablo" olduğunu söylemesiyle farklı bir yön aldı. Bakana göre polis, esas olarak herhangi bir ipucu içermeyen ihbarları askıda bırakıyor. Van Weel bu değerlendirmesiyle rakamları ve sorunları küçümsediği izlenimini yarattı; ancak bakan bunu kesin bir dille reddediyor. Duisenberg'in salı günkü radyo röportajı, Sayıştay ile bakanın hâlâ anlaşamadığını ortaya koydu.

Birçok muhalefet partisi, rakamlar üzerindeki açık tartışmanın mağdurlara zarar verdiği görüşünde. Pro milletvekili Mutluer, "Bu rakamların arkasında büyük insan acısı var" dedi. Mutluer'e göre ağır suç mağdurlarında, suç duyurularıyla hiçbir şey yapılmadığı hissi oluşuyor.

Van Weel, akşam oturumun ilerleyen saatlerinde milletvekillerinin sorularını yanıtlayacak ve durumun tam olarak ne olduğunu açıklayacak. Ardından Tweede Kamer'in bu yanıtlarla yetinip yetinmeyeceğini ortaya koyması gerekiyor. Koalisyon partileri D66, VVD ve CDA bakanı destekliyor. VVD milletvekili Martens-America, bakan ile Sayıştay'ın farklı hesaplama yöntemleri kullandığını söyledi ve bunu "çok çirkin" olarak nitelendirdi. CDA, Van Weel'in "gürültü" yarattığını üzüntüyle karşıladı; parti, bakanın bakanlığın verileriyle Sayıştay'ın kullandığı verilerin örtüşmediğini söyleyerek bunu önleyebileceğini belirtti. CDA milletvekili Straatman, "Meclis'i yanlış bilgilendirmedi" dedi.

Ancak bu koalisyonun çoğunluğu yok. JA21 milletvekili Coenradie, bakana duyduğu güvenin "zaten epeyce zedelendiğini" söyledi. Muhalefet partilerinin çoğunluğu bir güvensizlik önergesini desteklerse, muhalefet bir bakanı görevden alabilir. Ancak durum henüz bu noktaya gelmedi.