Yanlış zamanlanmış iş değişikliği binlerce avro emeklilik kaybettirebilir

Hollanda'da emeklilik sistemi değişirken, iş değiştiren ya da işten çıkarılan bazı çalışanlar binlerce avro telafi ödemesini kaçırıyor. Nu.nl'in haberine göre, 57 yaşındaki Anita adlı bir okuyucu, 20 yıl çalıştığı bankadan Haziran ayında işten çıkarıldığını ve bu nedenle yeni sisteme geçişte sağlanan telafi ödemesini alamadığını söyledi.

Eski sistemde genç çalışanlar, yaşlı meslektaşlarının emekli maaşlarına katkıda bulunuyordu. Yeni sistemde bu dayanışma sona eriyor. Bu nedenle, 40-60 yaş arası çalışanların mağdur olmaması için aktif katılımcılara geçiş sırasında ek emeklilik hakkı tanınıyor. Ancak bu telafi, yalnızca geçiş anında aktif katılımcı olanlara veriliyor.

İki fon arasında kalanlar mağdur

Pek çok emeklilik fonu farklı tarihlerde yeni sisteme geçiyor. Kimi 1 Ocak 2026'da geçti, kimisi 2027'de geçecek. Son tarih ise Ocak 2028. İş değiştiren bir kişi, eski fonu henüz geçmemişse ve yeni fonu da geçiş yapmışsa, her iki fondan da telafi alamıyor. Bu durumda binlerce avro kayıp oluşabiliyor.

Sosyal İşler Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, bu yıl iş değişikliği, işten çıkarma veya izin nedeniyle on binlerce kişi telafi ödemesini kaçırabilir. Bakanlık, çalışanların kendi sorumluluğuna dikkat çekiyor.

Örneğin, bir okuyucu olan Wendy, iş değiştirdiği için 4-5 bin avro telafi kaybettiğini belirtti. Banka ve sigorta sektörünün fonu SBZ'nin geçişini 2028'e ertelemesi, Wendy'nin yeni işvereninin bağlı olduğu ABP fonunun ise Ocak 2027'de geçecek olması bu kayba yol açtı. Wendy, "Bunu işi kabul ettiğimde bilmiyordum. Adil hissettirmiyor ama toplam emekliliğimin küçük bir yüzdesi" diye konuştu.

73 bin avro kaybeden var

Bir başka mağdur Deborah ise 73 bin avro telafi kaybettiğini söyledi. Eski işvereniyle konuyu görüştüğünü ancak sonuç alamadığını belirtti. Emeklilik uzmanı Pieter van Egmond, bazı kişilerin iki fondan da telafi aldığını, bazılarının ise yıllara yayılmış ödemelerle karşılaştığını aktardı. Kayıpların kişinin maaşına, yaşına ve emeklilik düzenlemesine göre değiştiğini, özellikle iyi maaşlı 50'li yaşlardaki çalışanların ciddi kayıplar yaşayabileceğini ifade etti.

Emeklilik hukuku profesörü Erik Lutjens, bu durumun yasalara uygun olduğunu belirtti. Telafinin gelecekteki prim ödemeleri için tasarlandığını, işten ayrılınca bu hakkın ortadan kalktığını söyledi. Bakanlık ise çalışanların daha iyi bilgilenmesi gerektiğini savunuyor. Lutjens, iş değişikliğinde emeklilik konusunun araştırılmasının çalışanın sorumluluğu olduğunu, ancak işten çıkarılma durumunda kaybedilen telafinin kıdem tazminatı pazarlıklarında gündeme gelebileceğini ekledi.

60 yaşındaki Hans Koekoek, telafi alamayacağını bilerek iş değiştirdi ve emekliliğinde aylık 86 avro brüt kaybedecek. Yeni işvereni, bir yıl sonra 1.500 avro net ödeme yaparak bu kaybı kısmen telafi etti. Uzmanlar, iş değiştirmeyi düşünenlerin emeklilik fonlarının geçiş tarihlerini kontrol etmelerini ve telafi kaybını iş görüşmelerinde gündeme getirmelerini öneriyor.