11 Eylül saldırılarının 5 sanığı 25 yıldır yargılanmayı bekliyor

11 Eylül 2001 saldırılarında dört yolcu uçağını kaçıran 19 kişiye yardım etmekle suçlanan beş sanık, aradan geçen 25 yıla rağmen hâlâ yargı önüne çıkarılmadı. Sanıklar 2002 ve 2003 yıllarında yakalandı. Sonraki yıllarda tecrit edilerek CIA'in gizli cezaevlerinde tutuldu, ardından yüksek güvenlikli Guantanamo Körfezi cezaevine nakledildi.

ABD'nin bu kişilere işkence uyguladığı belirtiliyor. Bunlar arasında tartışmalı sorgu yöntemi waterboarding de yer alıyor. Bu yöntemde sanığın yüzüne bez örtülüp üzerine su dökülüyor ve nefes alması engelleniyor. Sanıklar ayrıca uzun süreli tecrit, uykusuzluk, cinsel aşağılama ve soğuğa maruz bırakma gibi muamelelere tabi tutuldu.

En çok dikkat çeken isim, "KSM" lakabıyla anılan baş sanık Khalid Sheikh Mohammed. Saldırının beyni olarak görülen KSM'nin planı 1996'da Usame Bin Ladin'e sunduğu ve ardından hazırlıkların liderliğini üstlendiği belirtiliyor.

İkinci sanık Walid Bin Attash, Afganistan'daki eğitim kampını yönetmekle suçlanıyor. KSM'nin yeğeni Ammar Al Baluchi'nin operasyonun finansmanına katkı sağladığı ve kaçakları pilotaj eğitimine kaydettirdiği öne sürülüyor. Mustafa Al Hawsawi'nin ise kaçaklara nakit para, kredi kartı ve giysi temin ettiği iddia ediliyor.

Beşinci sanık Ramzi Bin Al Shibh'in aracılık yaptığı ve kaçaklara para gönderdiği belirtiliyor. Saldırı tarihi olarak 11 Eylül'ü de onun seçtiği öne sürülüyor. 2023'te bir askeri komisyon, Bin Al Shibh'in akıl sağlığının yargılanmaya uygun olmadığına karar verdi.

Duruşma tarihi 2028'e ertelendi

Davanın 11 Ocak 2021'de başlaması planlanıyordu ancak koronavirüs salgını nedeniyle ertelendi. The New York Times'ın haberine göre sonrasında takvim uzun süre belirsiz kaldı.

Son olarak dört sanık için yeni bir duruşma tarihi belirlendi: davaları 5 Haziran 2028'de başlayacak. ABD'li savcılar duruşmanın Ocak 2027'de başlamasını istemişti. Ancak hâkime göre çeşitli hukuki konuların çözülmesi için daha fazla zamana ihtiyaç var.

Anlaşmazlıklar arasında deliller de bulunuyor. En büyük sorunlardan biri, sanıkların CIA cezaevlerinde tutuldukları sırada işkence, kötü muamele ve tecrit altında verdiği ifadeler. Savunma, bu ifadelerin delil olarak kullanılmaması gerektiğini savunuyor.

Beş sanıktan dördü birlikte yargılanacak ve ölüm cezası riskiyle karşı karşıya. Bin Al Shibh'in davası ise akıl sağlığı nedeniyle ayrı görülecek.

Sanıklara yönelik suçlamalar arasında komplo kurma, savaş hukukuna aykırı cinayet ve terörizm yer alıyor. Kaçakları yönlendirmek veya eğitmekle suçlanıyorlar.

İddianamede yaklaşık üç bin mağdur ismi geçiyor. Bu sayıya, saldırıların ardından Dünya Ticaret Merkezi enkazında çalışmaktan kaynaklanan hastalıklar nedeniyle hayatını kaybedenler dahil değil.

KSM ile diğer sanıklar Walid Bin Attash ve Mustafa Al Hawsawi, 2024'te suçlarını kabul edecekleri bir anlaşmayı kabul etmişti. Anlaşma karşılığında ölüm cezasından kurtulacaklardı. Dönemin ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin anlaşmayı iptal etti. Austin, kamuoyunun ve saldırıda yakınlarını kaybedenlerin tam bir askeri yargılama hakkı olduğunu belirtti.