Box 3 vergisinde yeni plan: 2029'dan itibaren değişiyor

Hollanda'da gelir vergisi sistemi üç ayrı box'tan oluşuyor. Çoğu kişi box 1 kapsamında maaş ve sosyal yardımlardan vergi ödüyor. Box 3 ise tasarruf, hisse senedi, kripto para ve ikinci konut gibi varlıkları kapsıyor ve yaklaşık 2,5 milyon kişiyi ilgilendiriyor.

Hükümet, box 3 için hazırladığı yeni sistemi birkaç yıl ertelemek zorunda kaldı. Kabinenin planına göre, hisse senedi, tahvil ve opsiyon gibi finansal varlıklar için sermaye kazancı vergisi (vermogenswinstbelasting) 2029'dan itibaren yürürlüğe girecek. Bankalarla 2028'de başlanması konusunda görüşmeler sürüyor, ancak bu ihtimal çok düşük. Bankalar, vergi beyannamelerinin önceden doldurulabilmesi için Belastingdienst'e (Hollanda Vergi Dairesi) veri sağlamak zorunda ve bunun bu kadar kısa sürede mümkün olmadığını bildirdi.

Tasarruf, nakit ve kripto para gibi varlıklar için 2029'da bir yıl boyunca tek bir sermaye artışı vergisi (vermogensaanwasbelasting) uygulanacak. 2030'dan itibaren tüm varlık türleri için sermaye kazancı vergisi geçerli olacak. Bu düzenleme için ayrıca yeni bir yasa hazırlanacak.

Bu arada box 3'te bugün de vergi ödeniyor, ancak varsayılan bir getiri üzerinden. Vergi Dairesi, ne kadar kazanç elde edildiğini tahmin ediyor. Vergi mükellefi, gerçek getirisinin hesaplanan getiriden düşük olduğunu kanıtlarsa fazla ödediği vergiyi geri alabiliyor. Bu karşı kanıt düzenlemesi (tegenbewijsregeling) 2029'a kadar bir yıl daha yürürlükte kalacak.

İki vergi türü arasındaki fark

Tartışmanın merkezinde iki farklı vergilendirme yöntemi var. Sermaye artışı vergisinde varlıkların yıllık değer artışı üzerinden vergi ödeniyor; kazanç sadece kağıt üzerinde kalsa bile. Hükümet ve hem Tweede Kamer hem de Eerste Kamer'daki çoğunluk buna karşı çıkıyor. Daha önceki bir öneride çok daha geniş bir varlık grubu bu vergiye tabi olacaktı; yoğun eleştiriler nedeniyle bu plan rafa kaldırıldı.

Sermaye kazancı vergisinde ise devlet yalnızca nakde dönüşen kazançtan pay alıyor. Vergi, varlıkların satıldığı anda ödeniyor.

18 milyar euroluk bütçe açığı nasıl kapatılacak?

Sermaye kazancı vergisine geçiş, hazineye önümüzdeki yıllarda milyarlarca euroya mal oluyor. Varlık sahipleri artık her yıl servetleri üzerinden değil, satış yaptıkları anda vergi ödeyeceği için devletin vergi geliri öngörülenden belirgin biçimde düşük olacak. 2032'ye kadar kayıp 12 milyar euro, sonraki on yılda ise 6 milyar euro daha. Bu tutarın başka bir yoldan bulunması gerekiyor; aksi halde bütçede açık kalıyor. Hükümet ile Kamara, bu kapanışın aynı alanda, yani yine varlık sahipleri üzerinden sağlanması konusunda anlaştı.

Hükümet son haftalarda bu milyarları bulmak için yoğun çalıştı. Önümüzdeki yıllar için bir çözüm bulundu, ancak sonraki kabinelerin kendileri de adım atmak zorunda kalacak.

Peki mevcut plan ne? Hükümet box 2'deki girişimciler için vergi oranını düşürüyor. Mantık şu: daha az vergi ödeyen girişimciler kendilerine daha fazla kâr dağıtacak ve bu kısa vadede daha fazla vergi geliri getirecek. Uzun vadede ise devlet bu tutardan mahrum kalacak.

Hükümet ayrıca karşı kanıt düzenlemesi için ayrılan bütçenin bir bölümünü kullanmayı planlıyor. Bu fonda, vergi mükelleflerine geri ödeme yapmak için ihtiyaç duyulandan daha fazla para bulunuyor.

Ek olarak girişimcilerin kendi şirketlerinden borçlanabileceği tutar azaltılıyor. Şu an 500 bin euro olan sınır, önümüzdeki yıllarda kademeli olarak 100 bin euroya çekilecek. Konut alımı için istisna uygulanacak.

Son olarak hükümet, box 3'te kira geliri gibi diğer varlıklar için uygulanan forfait oranını artırıyor.

Box 3 planının parlamentodan geçmesi gerekiyor. Pazartesi günü bir yasama görüşmesi planlanıyor.