UWV: Çalışanlar iş kaybına yeterince hazır değil

Hollanda'da işgücü piyasasındaki zorluklar değişiyor. Uzman kurum UWV'nin (Çalışan Sigorta Kurumu) yayımladığı yıllık rapora göre, artık asıl sorun insanları işe yerleştirmek değil, çalışanların değişen koşullara uyum sağlamasını kolaylaştırmak. Rapora göre Hollanda'da çalışabilir durumdaki nüfusun neredeyse dörtte üçü bir işte çalışıyor ve bu oran tarihsel olarak yüksek seviyede. Buna rağmen açık iş pozisyonlarının yarısı için uygun personel bulmakta zorlanılıyor.

UWV yöneticisi Judith Duveen, "İşgücü açığını sadece daha fazla insanı işe alarak değil, hâlihazırda çalışanları daha esnek hale getirerek de çözmeliyiz" diyor. Duveen'e göre işsizlik sigortası alan yüksek eğitimlilerin oranı da artıyor. "Bu grup geleneksel olarak yeni iş bulmakta fazla zorlanmazdı, ancak bu değişiyor" diye ekliyor.

Beceri ile talep arasındaki uyumsuzluk

Duveen'in dikkat çektiği noktalardan biri, işsizliğin arttığı bazı sektörlerde aynı zamanda büyük personel açığı bulunması. Örneğin bilişim sektöründe işsiz sayısı artarken, sektörde ciddi eleman eksikliği yaşanıyor. Bazı teknik mesleklerde de işsizlik yükseliyor. Duveen, "Yani insanların sahip olduğu beceriler ile şirketlerin aradığı nitelikler arasında bir uyumsuzluk var" diyor. Yüksek eğitimli işsizlerin artmasının bir nedeni de Hollanda'da bu gruptaki nüfusun genel olarak çoğalması. Ayrıca yapay zekânın (AI) bazı görevleri devralması da etkili. Duveen, "Farklı sektörlerde görevler bilgisayarlar tarafından üstleniliyor, ancak yeni görevler de ortaya çıkıyor. Ne var ki iş arayanlar her zaman bu yeni görevler için eğitimli olmuyor" diye konuşuyor.

Öte yandan bazı sektörlerde yaşlanma nedeniyle büyük çaplı bir personel kaybı yaşanacak. Duveen, lojistik ve taşımacılık sektörlerinde çok sayıda yaşlı çalışanın bulunduğunu ve bu kişilerin önümüzdeki yıllarda emekli olacağını belirtiyor. İşverenlerin yeni personel bulması gerekecek, ancak iş arayanların doğru becerilere sahip olmaması nedeniyle bu her zaman mümkün olmuyor.

Çözüm: beceri odaklı işe alım ve sürekli eğitim

UWV'ye göre diploma ve meslek gereklilikleri birçok iş arayan için yeni bir iş bulmanın önünde engel oluşturuyor. Bu nedenle işe alım süreçlerinde kişilerin eğitimlerinden bağımsız olarak ne yapabildiklerine daha fazla bakılması gerektiğini savunuyor. Ayrıca çalışanların, işverenlerin ve hükümetin yeniden eğitim ve meslek içi eğitime daha fazla yatırım yapması gerektiğini vurguluyor. Duveen, "Bu çağrıyı birkaç yıldır yapıyoruz, ancak bu kez daha da güçlü bir şekilde yineliyoruz" diyor. "İşgücü piyasasının eskisinden daha hızlı değiştiğini görüyoruz. Çalışanların, hâlihazırda bir işleri olsa bile kendilerini geliştirmeye devam etmeleri gerçekten gerekli. Çünkü bugün mevcut işinizin beş yıl sonra neye benzeyeceğini bilemiyorsunuz."

İşveren örgütü AWVN için bu söylenenler yeni değil. Sözcü Jannes van der Velde, "Hayat boyu öğrenme, öğrenme ve gelişim, gelişim bütçeleri: bunlar onlarca yıldır toplu iş sözleşmelerinde yer alıyor" diyor. "Ancak bir türlü gerçekten hayata geçirilemiyor." Van der Velde'ye göre bunun nedeni bazen işverenlerin bunu nasıl organize edeceğini iyi bilmemesi. Eğitim sunulduğunda bile çalışanlar her zaman bundan yararlanmıyor. "İşinizden memnunsanız ve iyi kazanıyorsanız, on yıl sonra işinizin nasıl olacağını neden düşünesiniz ki? Oysa tam da bunu yapmanız gerekir" diyor.

UWV'ye göre eğitimin gerçekten etkili olması için işverenlerin personelini başka sektörlerde çalışacak şekilde de eğitmesi gerekiyor. Bu bazen zaten yapılıyor. Örneğin finans sektöründe son yıllarda birçok pozisyon ortadan kalktı ve çalışanların farklı işler yapması gerekti. Bu dönemde yeniden eğitim için kaynak ayrıldı. Bu durum işveren için de olumlu sonuç verebiliyor: Finans sektöründe yeniden yapılanma sinyalleri alındığında birçok çalışan gönüllü olarak ayrıldı çünkü başka bir iş bulmuşlardı; bazen bu, yeniden eğitim sayesinde farklı bir sektörde gerçekleşti.