Cambridge'deki bilim insanları ilaç testleri için mini organlar geliştiriyor

Cambridge Üniversitesi'nden bilim insanları, hastaların doku örneklerinden minyatür organlar üreterek hastalıkların kişiden kişiye nasıl farklılaştığını araştıracak. Bu sayede her birey için en uygun tedavi yönteminin belirlenmesi amaçlanıyor. Araştırmacılar, bu modellerin insan dokusuna dayanması nedeniyle daha doğru ve güvenilir sonuçlar vereceğini ve hayvan deneylerine olan bağımlılığı azaltacağını umuyor.

Hayvan deneylerinin azaltılması hedefleniyor

Klinik profesör Matthias Zilbauer, The Guardian'a yaptığı açıklamada, bu yöntemin deney hayvanı sayısı ve ilaç geliştirme süreçleri üzerinde büyük etkisi olacağını söyledi. Ancak yakın gelecekte hayvan deneylerinin tamamen ortadan kalkmayacağını, çünkü bazı durumların bu yeni modellerle incelenemediğini belirtti. Yine de 'azalmanın gerçek olduğunu' vurguladı.

Bilim insanları uzun süredir milimetrenin altında insan organ dokusu parçacıkları yetiştiriyor. Bu minyatür organlar, tam boyutlu organların önemli özelliklerini taklit edebiliyor; hastalık durumunda işleyişlerini ve ilaçlara verdikleri tepkileri gösteriyor. Araştırmacılar bu modeller sayesinde bir ilacın hasta üzerinde etkili olup olmadığını hızla görebiliyor ve hangi ilaçların işe yaramadığını erken aşamada tespit edebiliyor. Bu da zaman ve maliyet tasarrufu sağlıyor.

Klinik denemelerde başarı oranı düşük

Hayvan deneylerini geçen ilaçların yüzde 90'ından fazlası insan klinik denemelerinde başarısız oluyor. Bu nedenle ABD ve Avrupa'daki ilaç otoriteleri mümkün olan yerlerde alternatif yöntemleri teşvik ediyor. Zilbauer, birçok insan hastalığının hayvanlarda görülmediğini ya da insan hastalıklarından farklı olduğunu belirterek, 'Hangi tedavinin hangi hastada işe yaradığını söyleyebilecek testlere ve modellere ihtiyacımız var ve bunu bir fare bize söyleyemez' dedi.

Yeni proje, Cambridge'deki bir araştırma merkezinde yürütülüyor ve Medical Research Council tarafından 23 milyon euro (20 milyon sterlin) yatırımla destekleniyor. Araştırmacılar dünya genelindeki bilim insanlarıyla iş birliği yapıyor. Zilbauer'ın ekibi, Crohn hastalığı gibi bağırsak rahatsızlıkları olan hastalardan minyatür bağırsaklar geliştirerek başlıyor. Diğer ekipler ise kanser tedavilerini iyileştirmek için mini tümörler ve beyin hastalıklarını anlamak için mini beyinler yetiştirmeye odaklanıyor.