Ciddi psikiyatrik hastalarin dörtte biri takipten cikti

Hollanda'da agir psikiyatrik rahatsizligi olan en az 60 bin kisi, tedavi gormelerine ragmen saglik kuruluslarinin takibinden cikiyor. Bu sayi, yetiskin hastalarin yaklasik dörtte birine tekabul ediyor. Hollanda Ruh Sagligi Kurumlari Birligi'nin (GGZ Nederland) yaptigi kapsamli arastirmaya gore, en buyuk sorun hastalarin basarili bir tedavi sonrasi evlerine donduklerinde yeterli sekilde desteklenmemesi.

Evsizlik ve mali sorunlar, hastalarin tekrar krize girmesine ve acil servise yatmalarina yol aciyor. Birlik yetkilisi Joost Harkink, "Bu, kimse icin istikrarli ve guvenli bir ortam degil, ozellikle bu savunmasiz insanlar icin hic degil" diyor. Harkink, hastalarin sik sik yeniden krize girdigini ve tekrar hastaneye kaldirildigini, bu nedenle akut psikiyatri servislerinde bir 'doner kapi' durumu yasandigini belirtiyor.

Mali sorunlar ve evsizlik

Raporda, suclu bulunup hapis cezasini tamamlayan psikiyatrik hastalarin da cogunlukla sokağa dustugu ve bakim kuruluslarinin gozunden kayboldugu ifade ediliyor. Bu kisilerin en az yarisi iki yil icinde yeniden cezaevine donuyor. Ayrica, evi olan hastalar da sorunlarla karsi karsiya kaliyor. Agir psikiyatrik rahatsizligi olan kisiler günluk islerini organize etmekte zorlandiklari icin orneğin para cezalarini odemeyi unutabiliyor. Bu durum, kira odemelerini aksatmalarina ve evsiz kalmalarina yol acabiliyor.

Birlik icin bu yil yapilan onceki bir arastirma, agir psikiyatrik hastalar icin yilda 3 bin 980 sosyal konuta ihtiyac duyuldugunu, ancak piyasada genellikle yaklasik 1300 konutun bulundugunu gosteriyor.

Bakim destegi parcalanmis durumda

Hollanda'da, takipten cikan hastalari bulmak ve hayatlarini yeniden duzene sokmak icin 'bemoeizorg' adi verilen aktif bakim hizmeti veren ekipler mevcut. Bu ekipler (FACT-teamleri) saglik calisanlari, sosyal hizmet uzmanlari ve deneyimli hastalardan olusuyor. Hastalarin durumu iyi oldugunda bile iletisim surdurulerek kucuk sorunlarin buyumesine engel olunmaya calisiliyor. Ancak 2015 yilindaki buyuk saglik reformundan bu yana belediyelerin bu bakimi sunma zorunlulugu kaldirilmis. Bu nedenle bazi belediyelerde bu hizmet sinirli duzeyde sunuluyor. Ayrica bu bakimin finansmani 2015'ten bu yana daha karmasik hale geldi; saglik sigortasi sirketleri, belediyeler ve devlet arasinda bolunmus durumda. Uygulamada, calisanlar onemli gorevlerin karsiligi olarak odeme alamadiklarini belirtiyor. Utrecht'teki Altrecht kurulusunda vaka yoneticisi olan Steffen Hoogeveen, "Evsiz hastalari aradigimizda bize odeme yapilmiyor. Sadece birini bulup kisisel temas kurdugumuzda gorusme icin odeme aliyoruz. Ayrica yol masraflarini da talep edebiliyoruz" diyor. Hoogeveen'e gore arama calismalarinin da karsilanmasi buyuk bir fark yaratacaktir: "O zaman bu ise daha fazla zaman ayiririz. Muhtemelen daha fazla insani olumsuz girdaptan cikaririz."

Bagimsiz kurulus birligi, raporda her bakim gecisinde, orneğin klinikten taburcu olduktan sonra, hastalarla iletisimi surdurmek icin bir yardimcinin eslik etmesini oneriyor. Ayrica Harkink, 'bemoeizorg'un hukuki olarak guvence altina alinmasini ve her belediyede bu bakimin standart hale getirilmesini talep ediyor. Hollanda Psikiyatri Dernegi (NVvP) de bu cagriya destek verdi ve kabineyi bu bakimi yeniden yasal zorunluluk haline getirmeye cagirdi.