Elektrik şebekesi ücretlerinde yeni sisteme doğru

Hollanda'da elektrik şebekesinin boşaltılması için tüketicilere yönelik çağrılar sık sık gündeme geliyor. Ancak enerji faturası üzerinden bu tür davranışlar neredeyse hiç ödüllendirilmiyor. Ülkede çoğu kişi hâlâ elektriği hangi saatte kullandığına bakılmaksızın sabit bir fiyat ödüyor. Bu durum, saatlik değişen fiyatlarla çok daha fazla tasarruf edebilecek elektrikli araç sürücülerinin çoğunluğu için de geçerli.

Yalnızca elektrik fiyatı sabit değil. Her hane, şebekeye erişim için de aynı tutarı ödüyor: yılda yaklaşık 600 euro. Küçük bir dairede yaşayan ve az elektrik tüketen biri, iki elektrikli aracı ve ısı pompası olan müstakil bir evde yaşayanla aynı şebeke ücretini ödüyor.

Yasaya göre ödenen şebeke ücretlerinin, şebekeye ne kadar maliyet çıkardığınızı yansıtması gerekiyor. Büyük tüketicilerin şebekeye daha fazla maliyet yüklediği açık. Bu nedenle denetleyici kurum ACM, yıllardır süren tartışmaların ardından bu eskimiş sistemden vazgeçmek istiyor. Şebeke ücretinin büyük bölümü 2029'dan itibaren kişinin gerçekten çektiği elektrik miktarına göre belirlenecek. Çok tüketenler, az tüketenlerden daha fazla ödeyecek.

Kullanım saati de ücreti etkileyecek

Elektriği hangi saatte tükettiğiniz de hesaba katılacak. Kış akşamı aracını şarj eden biri, yaz sabahına kıyasla üç kat daha yüksek şebeke ücreti ödeyecek. Yaz öğleden sonralarında şebeke ücreti sıfıra kadar düşecek.

Farklı zaman dilimleri ve değişken ücretler uygulanacak. Şebeke işletmecileri başlangıçta ücretleri her saat değiştirmek istiyordu. Böylece ücretler şebekedeki gerçek yoğunluğu daha iyi yansıtacak ve tüketimi daha ucuz bir ana kaydırmak kolaylaşacaktı. Ancak bu öneri Lahey'de tedirginlik yarattı. Meclis'teki eleştiriler, bunun evdeki insanlar için "fazla karmaşık" olduğu yönündeydi. ACM de bu argümana duyarlı davrandı; insanların sistemi rahatça anladığını gösteren araştırmalara rağmen. Bu nedenle biraz daha az verimli bir sistem tercih edildi; yine de mevcut duruma göre önemli bir iyileşme sağlıyor.

Önümüzdeki aylarda yeni şebeke ücretlerini engellemek isteyenlerin çeşitli lobi söylentileri yayması muhtemel. Anlamayacak vatandaşlar ya da sıkıntı çekecek ısı pompası sahipleri üzerinden kurulacak anlatılara aldanmamak gerekiyor. Isı pompası sahipleri, yüksek gaz faturasından kurtulmanın keyfini zaten sürüyor. Enerji faturasını zor ödeyen haneler ise genellikle küçük, izolasyonu zayıf evlerde oturuyor ve kombi ya da ısı ağı bağlantısı kullanıyor. Asıl onlar, şu anki yüksek şebeke ücretinden kaçamıyor.