Eski bakan Grapperhaus corona krizinde belediye başkanlarına 'hastalık diledi'

Hollanda'da corona krizi döneminde Adalet Bakanı olarak görev yapan Ferd Grapperhaus'ın, o dönem belediye başkanları hakkında ağır ifadeler içeren mesajlar gönderdiği ortaya çıktı. Grapperhaus, Nijmegen Belediye Başkanı Hubert Bruls'e 'hastalık dilediğini', dönemin Eğitim Bakanı Arie Slob için de 'ağlak' ifadesini kullandığını itiraf etti.

Parlamento soruşturma komisyonunun yayımladığı belgelere göre Grapperhaus, corona döneminde belediye başkanlarıyla ilgili sert yorumlar yaptı. Bu yorumlar arasında Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema için 'sızlanan biri' nitelemesi ve Breda Belediye Başkanı Paul Depla için 'omurgasız' ifadesi de yer aldı. Grapperhaus'ın bir mesajında "Yarın sabah Güvenlik Konseyi'ne hiç güvenmiyorum" ifadesini kullandığı da belgelere yansıdı. Belediye başkanlarının oluşturduğu Güvenlik Konseyi, corona politikalarının uygulanmasında önemli bir rol oynuyordu ve Grapperhaus'la düzenli olarak toplantı yapıyordu.

Grapperhaus: 'Frustrasyonla söylendi, özür dilerim'

Komisyon önünde ifade veren Grapperhaus, bu ifadelerin 'frustrasyon sonucu kapalı kapılar ardında söylendiğini' belirtti ve "Bu nitelemeler, aramızda söylenmiş olsa da hiç hoş değil" dedi. Komisyon üyesi Annelotte Lammers'ın, bu tür mesajların o dönem kendisinin eleştirilere ne kadar açık olduğunu gösterip göstermediği yönündeki sorusuna Grapperhaus 'Hiçbir şey ifade etmez' yanıtını verdi. "Hayatınızdaki her ilişkide bazen mutsuz olduğunuz anlar olabilir" diyen eski bakan, mesajların 'kasıtlı olmadığını' ve 'içeriğe hiçbir etkisinin bulunmadığını' savundu: "Özür dilerim. Kişisel olarak, bu duyguları dışa vurduktan sonra işinize devam edebilirsiniz."

Komisyon üyesi Lammers'ın "Araştırmamızda bu tür birçok mesaj görüyoruz. İnsanları hâlâ ciddiye alıyor musunuz?" sorusu üzerine Grapperhaus "Evet, kesinlikle" dedi. Bazı olumsuz yorumlarını ise belediye başkanlarıyla yapılan toplantılar sırasında gönderdiği ortaya çıktı. Lammers'ın "O belediye başkanının eleştirisine açık mıydınız?" sorusu üzerine Grapperhaus, "Evet, elbette. Ama o an bir şeyden pek etkilenmediğim de olabiliyordu" ifadelerini kullandı.

Eski bakanın mesajlarında 'derin küçümseme'

Grapperhaus'ın, o dönemki Sağlık Bakanı Hugo de Jonge'a bir Eerste Kamer (Senato) tartışması sırasında gönderdiği mesajda "Bu geriatrik şarlatanlıktan derin bir küçümseme duyuyorum" yazdığı da belgelere yansıdı. Soruşturma komisyonu bu mesajları gösterdiğinde yüz ifadesini değiştirmeyen Grapperhaus'ın elindeki kalemle sinirli bir şekilde oynadığı görüldü. Kendisine yöneltilen, bu kişilerin katkılarına açık olup olmadığı sorusuna ise şu yanıtı verdi: "Evet, kaç kez orada bulunduğumu bilmiyorum. Ancak zaman zaman kriz ışığında içerik olarak az ya da hiç anlayış gösteremediğim sözler söylendi."

Bu, Grapperhaus'ın corona dönemine ilişkin ikinci ifadesiydi. Tekrar tekrar eski mesajlarıyla yüzleştirilen eski bakanın, dönemin Başbakanı Mark Rutte'ye 'otokratik' dediği de ortaya çıktı. Ancak Grapperhaus, bu ifadeyi hatırlamadığını söyledi ve "Rutte'nin hiçbir şeyi dayatmadığı söylenemez, ama bende en azından bir iz kalmadı" ifadelerini kullandı.

Grapperhaus ifadesinde ayrıca Güvenlik Konseyi'ndeki belediye başkanlarını da eleştirdi. Onların, hükümetin aldığı kararları yeniden tartışmaya açarak "kendi aralarında bakanlık oynadıklarını" söyledi. Bu eleştirisini, özellikle corona giriş belgesiyle ilgili kararlara dayandırdı.

Soruşturmada, belediye başkanlarıyla yapılan toplantılar öncesinde Pazar günleri yapılan ve resmi olmayan 'Catshuis toplantılarının' da mercek altına alındığı görüldü. Bu toplantılarda bakanların, hafta başında alınacak kararları "ayakları masada" şekilde önceden tartıştığı belirtildi. Grapperhaus, yaklaşık her on toplantının sekizinde kararların büyük ölçüde şekillendiğini kabul etti.