Gayriresmi sperm bağışçısının en az 121 çocuğu var, bakanlık müdahale etmedi

Hollanda'da hastanelerdeki sperm bankaları ve doğurganlık kliniklerinde bağışçılar en fazla 12 aileye çocuk sahibi olma imkânı tanıyabiliyor veya eski yönergeye göre en fazla 25 çocuk sahibi olabiliyor. Ancak sperm bankaları dışında kendi başına hareket eden bir kişinin bu sınırlara uyma zorunluluğu bulunmuyor.

Sperm bağışçısı S., bu 'sperm bankası sınırına' çoktan ulaşmış durumda. Buna rağmen gayriresmi bağış piyasasında faaliyet göstermeye devam ediyor. Sosyal medyada yayımladığı ilanlarla kadınlara çocuk sahibi olma hayallerini gerçekleştirmelerinde yardımcı oluyor.

Bu işlem, kadının spermi kendisinin yerleştirdiği bir kap içindeki meni ile kendi kendine döllenme yoluyla veya bazen de bağışçının kadınlarla cinsel ilişkiye girmesiyle gerçekleşiyor. S.'nin kadınlara, çocuk sayısının sınırlı olduğunu söylediği ve farklı isimler altında faaliyet gösterdiği belirtiliyor.

Bakanlık 2017'den beri biliyordu

Sağlık Bakanlığı, S.'nin bağış faaliyetlerinden 2017'den beri haberdardı. Ancak bakanlık sözcüsü, bakanlığın bu bağışların boyutunu da bilip bilmediğini doğrulayamadığını söyledi. Bakanlığın müdahale etmediği ise net. Zira gayriresmi yolla çok sayıda çocuk sahibi olmak yasal olarak yasak değil.

Ancak S.'nin iki yıl sonra hükümet adına bağış yasasını değerlendiren özel bir komisyonda yer alması 'olmamalıydı' ifadeleriyle eleştirildi. Sözcü, bu durumun yaşanmış olmasından büyük üzüntü duyduklarını belirtti. Bağış yasası, sperm bağışlarının ülke genelinde kayıt altına alınmasını ve çocukların daha sonra bağışçılarıyla iletişime geçebilmesini öngörüyor. S.'nin yasa değerlendirmesine doğrudan etkisi olmamakla birlikte, raporun kalitesini ve araştırma sorularının yanıtlanmasını denetlediği aktarıldı.

Çocuk sayısı 121'e yükseldi

NU.nl'nin geçen nisan ayında S. hakkında ilk haberini yayımladığında, yaklaşık elli çocuğu olduğu tahmin ediliyordu. Bu tahminin oldukça düşük olduğu ortaya çıktı. Medyanın ilgisi sayesinde mağdur kadınlar birbirleriyle iletişime geçti ve toplam çocuk sayısının 121 olduğunu keşfettiler.

Donorkind Vakfı Başkanı Ties van der Meer, bu durumun iki nedenden ötürü sorunlu olduğunu söylüyor. 'Diğer büyük akrabalık ağlarına sahip bağış çocuklarından biliyoruz ki ondan fazla üvey kardeş olduğunda durum rahatsız edici hale geliyor. Herkesle ilgilenecek vaktiniz olmuyor.'

Ayrıca Van der Meer, bu 121 çocuğun biyolojik babalarının annelerine üvey kardeşlerin sayısı konusunda ciddi şekilde yalan söylediğini belirtiyor. Bu durumun çocuklar için çok karmaşık bir durum yarattığını ifade ediyor.

Van der Meer, sayının 121'de kalmayacağını düşünüyor. 'Sadece geçen hafta sosyal medya aracılığıyla birbirleriyle iletişime geçen yedi yeni aile bize ulaştı. Bugünkü medya ilgisi sayesinde sayının daha da artacağından eminim.'

Sağlık Bakanlığı'nın neredeyse on yıldır S.'nin bağışçılığından haberdar olmasını 'gerçekten şok edici' olarak nitelendiren Van der Meer, daha önce Netflix belgeseli 'The Man with 1000 Kids' ile tanınan Jonathan Meijer adlı başka bir seri bağışçıya fiilen üreme yasağı getirmeyi başardıklarını hatırlatıyor. Meijer tekrar sperm bağışçısı olarak ortaya çıkarsa para cezası ödeyecek.

Van der Meer, 'Bu bağışçı için de aynı yolu denemek istiyoruz. Umarız savcılık ya da siyaset uyanır. Bunu bireysel annelere bırakmaktan daha fazlası gerekiyor' diyor.

Daha önce NU.nl'ye S.'den çocuk sahibi olma girişimlerini anlatan iki kadın (35 ve 36 yaşlarındaki Laura ve Femke), çocuk sayısının bu kadar artmasından 'büyük şok' yaşadıklarını söyledi. 'Kulağa tuhaf gelebilir ama bu adamdan hamile kalamadığımız için mutluyuz. Bunu gün yüzüne çıkardığımız ve anneleri birbirleriyle buluşturduğumuz için gururluyuz.'

İki kadın bu yılın başında S. hakkında dolandırıcılık suçlamasıyla şikâyette bulunmuştu. S.'nin o zamandan beri tehditler savurduğu gerekçesiyle önümüzdeki hafta tekrar polise gidecekler. S. ise kadınları kandırdığını reddediyor.

Diğer ebeveyn adayları, yasal bir yasağın bulunmaması nedeniyle seri bağış nedeniyle (henüz) suç duyurusunda bulunamadı. Laura ve Femke gibi dolandırıcılık suçlamasıyla şikâyette bulunup bulunmayacakları ise henüz bilinmiyor.

S., Nieuwsuur'un bulgularına yanıt vermek istemedi ve NU.nl'nin sorularına da yanıt vermedi.