Hollanda istihbarat servislerine daha geniş yetkiler veren yasa teklifi sunuldu

Hollanda hükümeti, istihbarat servisleri AIVD ve MIVD'ye operasyonlarında çok daha fazla serbestlik tanıyacak bir yasa teklifini parlamentoya sundu. Hükümet, artan yeni tehdit risklerini ve teknolojik gelişmeleri gerekçe göstererek bu adımın zorunlu olduğunu belirtti. Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz, "Bu yasa bıçağımızı daha da keskin hale getirecek" dedi.

Daha az izin, daha fazla işbirliği

Yasa teklifine göre istihbarat servisleri, operasyonları için daha az izin gerekeceği için daha hızlı ve esnek çalışabilecek. Ayrıca diğer hükümetler, şirketler ve kuruluşlarla işbirliğinin kolaylaştırılması öngörülüyor. Çevrimiçi platformlar ve bankalar, talep üzerine verilerini servislerle paylaşmak zorunda kalacak.

"İstisnai durumlarda" kesintisiz işleyişin sürdürülebilmesi için olağanüstü hal yasası çıkarılacak. Bu yasa, Hollanda'nın "büyük ölçekli bir çatışmaya" dahil olması durumunda bakanlar tarafından kullanılabilecek. Ancak yasanın yürürlüğe konulması için parlamentonun onayı gerekecek.

Güvenceler değişmiyor

Hükümete göre güvenceler konusunda hiçbir şey değişmeyecek. Yetki kullanımı için gerekliliklerin yüksek kalacağını belirten Yeşilgöz, "Bu açıdan hiçbir şey değişmeyecek" ifadelerini kullandı. Servisleri denetleyecek yeni bir bağımsız gözlemci olan İnceleme ve Denetim Konseyi (Review and Oversight Council) kurulacak.

Teklifin "kapsamlı ve zorlu" olduğu için yeni bir yasa gerektirdiği belirtilirken, MIVD ve AIVD'den sorumlu İçişleri Bakanı Pieter Heerma da süreçte yer aldı. Teklif, ilgili tarafların görüşlerini bildirebilmesi için istişareye açılacak.

Son yıllarda Rusya, Çin ve İran'dan gelen tehditlerin arttığı, bu tehditlerin Hollanda toplumunun her kesimini hedef alacak şekilde önemli ölçüde karmaşıklaştığı kaydedildi. Bakanlar, tehdidin 2017'de önceki istihbarat yasası olan Wii'nin kabul edildiği dönemden "temel olarak farklı" olduğunu ifade etti.

2024'te çıkarılan geçici bir yasa, AIVD ve MIVD'ye saldırgan siber programlara sahip ülkelere karşı operasyonlarını hızlandırma imkanı tanımıştı. Bu yetki şimdi Hollanda'ya veya Hollanda çıkarlarına yönelik faaliyet gösteren tüm ülke ve kuruluşları kapsayacak şekilde genişletiliyor. Bu durum özellikle AB terör listesindeki grupları kapsıyor.

Yeni yasayla birlikte operasyon öncesi denetimler azalacak, operasyon sırasındaki denetimler ise artacak. Bazı yetkiler, ayrı bir denetime gerek kalmaksızın daha uzun süre kullanılabilecek. Bu kuralın istisnaları arasında DNA örneklerinin toplanması, büyük ölçekli veri yakalama ve özel konutlara girilmesi yer alıyor.

MIVD ile ordu arasındaki işbirliği de yoğunlaştırılacak ve istihbarat servislerinin orduya ham veri sağlamasına imkan tanınacak. Ukrayna savaşı, bilgilerin hızlı paylaşımının kritik rol oynadığı bir çatışma örneği olarak gösterildi.