Hollanda'da dizel otomobillere talep hızla azalıyor

Hollanda yollarında dizele çalışan binek otomobillerin sayısı her yıl azalıyor. Yeni dizel araçlar neredeyse hiç satılmıyor, ikinci el dizel otomobillere talep ise yüksek dizel fiyatı nedeniyle çok düşük. "Bu pazar gerçekten çöktü" diyen ikwilvanmijnautoaf.nl sitesinin sahibi Niels Oude Luttikhuis, arabasını satmak isteyen tüketicilerle araç alan galeriler arasında aracılık yapıyor.

Dizel otomobillere talebin düşmesinin başlıca nedeni, dizelin son dönemde benzinden sık sık daha pahalı olması. ABD'nin İran'a yönelik savaşa başlamasının ardından dizel fiyatı yükseldi. Dizelin önerilen litresi şu anda yaklaşık 2,77 euro, benzin ise 2,71 euro. Savaştan önce dizelin önerilen fiyatı yaklaşık 2,03 euro, benzinin ise 2,26 euroydu. Oysa dizel otomobilin avantajı, çok kilometre yapan sürücüler için daha ekonomik olmasıydı.

On yıl önce Hollanda'da yaklaşık 1,4 milyon dizel otomobil bulunuyordu. Otomobil sektörü kuruluşu Bovag'ın verilerine göre bu sayı şimdi yaklaşık 560 bine geriledi.

"Rekor yüksek dizel fiyatı nedeniyle dizel araç kullanmak artık hiç cazip değil" diyor Oude Luttikhuis. "Dizel fazlası var, elinizden çıkarmak zor. Arz var, bize bildirilen araçlar oluyor. Ama talep çok düşük."

Bovag da dizelle araç kullanmanın maddi açıdan giderek daha az avantajlı hale geldiğini belirtiyor. Galeriler bunu hissediyor. Bir sözcü, "İkinci el dizel araçların satışta kaldığı gün sayısı artıyor, onları daha zor elden çıkarıyorlar" diyor. Sektör kuruluşuna göre dizel otomobillerin kalan değeri de son yıllarda hızla düşüyor. "Son on yılda beş yaşındaki bir dizel otomobilin kalan değeri yarıya indi, yüzde 31'den yüzde 15'e düştü." 2021'de sıfırı 34.500 euroya alınan bir Volkswagen Golf dizel, 200.000 kilometrede şu anda yaklaşık 5.200 euro değerinde.

Hurdaya ve ihracata giden araçlar

Yaklaşık 20 yaşındaki gerçekten eski dizel araçlar, aracı Oude Luttikhuis'e göre çoğunlukla hurdaya gidiyor. Bir kısmı da yurt dışına ihraç ediliyor. "Ama bu ihracat eskisi kadar yaygın değil. Eskiden çok araç Ukrayna'ya giderdi, savaş nedeniyle bu azaldı. Bütün eski arabalar Polonya'ya gidebiliyordu, o da artık azaldı." Ona göre Toyota dizelleri sıklıkla markanın popüler olduğu Afrika ülkelerine gidiyor. Bovag'ın hesaplamasına göre son beş yılda toplamda yaklaşık 600.000 kullanılmış dizel otomobil yurt dışına ihraç edildi.

Vergi ve çevre bölgeleri

Hollanda'da dizel araçlar için genellikle benzer bir benzinli otomobilden daha fazla motorlu taşıt vergisi ödeniyor. Bunun nedenleri arasında dizel araçların daha ağır olması, özellikle daha ağır motor taşımaları yer alıyor. Belirli dizel araçlar için 2020'den bu yana, çevreyi kirlettikleri için motorlu taşıt vergisine ek bir ince partikül katkısı ödeniyor. Ayrıca birçok şehirde, eski dizel otomobille girişin yasak olduğu çevre bölgeleri bulunuyor. Bu düzenlemeler dizeli giderek daha az cazip hale getiriyor. "Geçenlerde eski bir BMW dizelin arkasında gidiyordum, gerçekten kötü kokuyordu" diyor Oude Luttikhuis. "Ama yirmi yıl önce bu normaldi."

Dizelin yavaş yavaş ortadan kalkmasının iyi bir gelişme olduğunu düşünüyor. "Dizel fiyatı yeniden normale dönerse, hâlâ kullanan hatırı sayılır sayıda insan olur. Sevenler var, ama sonuçta yok olan bir tür."

Bütün bu gelişmeler, artık benzinden çok daha az dizel yakıt alındığını düşündürebilir. Ancak durum böyle değil. Dizel tüketimi istikrarlı biçimde azalsa da 2023'e kadar benzinden daha fazla dizel alındı. Bunun nedeni, Hollanda'daki kamyonların, otobüslerin ve hafif ticari araçların büyük bölümünün hâlâ dizelle çalışması. Bu araçlar aynı zamanda çok fazla yakıt tüketen ve genellikle çok yol yapan büyük taşıtlar. Bu nedenle akaryakıt istasyonları dizel pompalarını kaldırmıyor. Bağımsız istasyonların sektör kuruluşu Drive'ın bir sözcüsü, "Dizel satışını durduran istasyonlar olduğunu duymadım" diyor.