Hollanda'da istihbarat servislerinin yetkileri genişletiliyor

Hollanda'da sivil istihbarat servisi AIVD ve askeri istihbarat servisi MIVD, "açık düşman" olarak nitelendirilen kişi ve grupları tespit etmek ve bunlara karşı önlem almak için daha geniş yetkilere sahip olacak. Hükümetin hazırladığı yasa tasarısı ile istihbarat servislerinin yetkilerinin artırılması öngörülüyor.

Yasa tasarısında, açık düşmanlar arasında Rus bilgisayar korsanları, Çinli casuslar, İranlı saldırı düzenleyenler ve IŞİD militanları sayılıyor. Tasarı, internetconsultatie.nl üzerinden kamuoyunun görüşüne sunuldu. Tasarıya ilişkin en çok sorunun, Hollanda vatandaşlarının mahremiyeti konusunda gelmesi bekleniyor.

Daha hızlı ve hedefli müdahale

Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz, askeri istihbarat servisi MIVD'nin sorumlusu olarak, vatandaşların mahremiyetinin korunacağını söyledi. Yeşilgöz, "Servisler, açık düşmanlara karşı daha hızlı ve hedefli müdahale edebilecek. Ancak denetim devam edecek" dedi. "Putin ve arkadaşları bizim mahremiyetimizi hak etmiyor, ancak Hollanda'daki vatandaşlar hak ediyor" diye konuştu.

Yeni düzenlemeyle servislerin, bireysel bir bilgisayar korsanını (dijital) takip etmek için önceden izin alması gerekmeyecek. Yeşilgöz, "Aksi halde korsan çoktan kaçmış olur" ifadesini kullandı. Rus gizli servisi açık düşman olarak tanımlandığında, MIVD ve AIVD, bu servis adına faaliyet gösterdiği düşünülen tüm bilgisayar korsanlarına karşı önlem alabilecek. Yapılan işlemler daha sonra denetçiler tarafından kontrol edilecek. Denetçiler, hukuka aykırılık durumunda devam eden operasyonları durdurabilecek.

Özel sektörle iş birliği ve bilgi talebi

Tasarı, istihbarat servislerinin Hollandalı şirketler ve kuruluşlarla iş birliği yapmasına ve bu kuruluşları düşmanların oluşturduğu risklere karşı uyarmasına olanak tanıyacak. İçişleri Bakanı Judith Heerma, AIVD'nin sorumlusu olarak hangi kuruluşların söz konusu olduğuna ilişkin örnek vermek istemedi. Heerma, "Hangi kuruluşların ilgili olduğu konusunda ayrıntıya girmeyeceğim" dedi. "Zaten iş birliği yapılıyor. Bu yasa bunun yasal dayanağını oluşturuyor. Bilgi talebini de içerebilir." Açıklamada, söz konusu kuruluşlar arasında bankalar, üniversiteler ve çevrimiçi platformların yer aldığı belirtildi.

Önceki hükümet, Hollanda üniversitelerindeki 8 bin yabancı bilim insanı ve öğrencinin taranmasını istemişti. Bu taramanın amacı, Hollanda bilgilerinin yabancı güçlerin eline geçmesini önlemekti. Çin, Rusya ve İran'ın bu bilgileri örneğin silah sistemlerinde kötüye kullanabileceği belirtiliyordu. Ancak bu büyük ölçekli tarama operasyonu uygulanabilir değildi. Mevcut hükümete göre hedefli iş birliği mümkün.

Cezaevleri ve IND ile iş birliği

Yeni kurallarla silahlı kuvvetler ile askeri istihbarat servisi arasında bilgi alışverişi de kolaylaşacak. Ayrıca cezaevi hizmetleri (Dienst Justitiële Inrichtingen) ve Göç ve Vatandaşlık İşleri Dairesi (Immigratie- en Naturalisatiedienst – IND) gibi diğer kamu kurumlarıyla iş birliği de düzenleniyor.

Yasanın doğru uygulanmasına ilişkin denetim, tek bir denetim organı olan College van toetsing en toezicht'a devredilecek. Şu anda bu görevi CTIVD ve Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden yürütüyor. Birleştirmenin bütçeyi düşürüp düşürmeyeceği sorusuna Heerma, "Bu yasanın amacı değil" yanıtını verdi. Her iki denetim organı da son yıllarda AIVD ve MIVD'in çalışma yöntemlerini eleştirmişti. Eleştiriler, bireyler hakkında bilgi toplanması ve büyük miktarda kişisel verinin saklanmasıyla ilgiliydi.