Hollanda'da öğrenciler yeniden birbirine borçlanıyor

Hollanda'da geçen yıl 450 bin öğrenci, ortalama 18 bin 200 euro öğrenim borcuyla karşı karşıya kaldı. Temel öğrenim bursunun yeniden uygulanmasıyla birlikte kredi kullanan öğrenci sayısı azalsa da, uzmanlar öğrencileri dikkatli olmaya çağırıyor.

Öğrenci kredisi nasıl işliyor?

Hollanda'da üniversite ve yüksekokul öğrencileri, evde kalanlar için aylık 130 euro, dışarıda kalanlar için yaklaşık 324 euro temel burs alıyor. MBO öğrencilerinde bu rakamlar 107 ve 350 euro. Aylık giderlerini karşılayamayan öğrenciler, devletten (DUO) aylık en fazla 1.023 euro kredi çekebiliyor. Dört yıl boyunca maksimum kredi kullanan bir öğrencinin borcu yaklaşık 49 bin euroya ulaşabiliyor.

Nibud'un uzmanı Karin Radstaak, öğrencilerin kredi almadan önce koşulları iyi okuması gerektiğini belirtiyor: "Faiz oranı nedir? Ne zaman geri ödenmeli?" Radstaak, ayrıca öğrencilere önce gelir ve giderlerini hesaplamalarını öneriyor.

Krediyle yatırım riski

Düşük faiz oranları nedeniyle bazı öğrenciler, öğrenim kredisini yatırım yapmak için cazip bir kaynak olarak görüyor. Ancak Leiden Üniversitesi'nden davranış bilimci Wilco van Dijk, ödünç parayla yatırım yapmanın riskli olduğunu söylüyor. Ayrıca, öğrenim kredilerinin vergi parasıyla finanse edildiğini ve amacının öğrencilere finansal zenginlik sağlamak olmadığını vurguluyor.

Bir diğer belirsizlik ise faiz oranlarının beş yılda bir yeniden belirlenmesi. Radstaak, 35 yıllık geri ödeme süresi boyunca faiz oranının yedi kez değişebileceğine dikkat çekiyor.

Öğrencilere, bakım ödeneği, temel burs ve ek burs gibi haklarını araştırmalarını öneren Radstaak, öğrenciyken bütçe yapmanın önemini vurguluyor. Örneğin, ikinci el bisiklet almak veya aboneliklerde tasarruf etmek gibi küçük adımlar büyük fark yaratabilir.

Öte yandan, yüksekokul ve üniversite öğrencilerinin yüzde 88'i yarı zamanlı bir işte çalışıyor. Nibud 2024 verilerine göre, öğrenciler haftada ortalama 13 saat çalışarak aylık ortalama 560 euro kazanıyor. Radstaak, çalışmanın gelir sağlasa da derslere zaman ayırmak için denge kurulması gerektiğini söylüyor.

Uzmanlar, ebeveynlerin ve eğitim kurumlarının da öğrencilerin mali durumlarını yönetmelerine yardımcı olması gerektiğini belirtiyor. Ailelerin çocuklarıyla bütçe konuşması ve maddi katkıda bulunacaklarsa sabit bir miktar üzerinde anlaşması öneriliyor. Van Dijk, "Öğrencilerin parayı kendilerinin yönetmesi, neyin ne kadara mal olduğunu öğrenmeleri açısından önemli" diyor.