Hollanda'da otomatik donör kaydı organ bağışını artırdı

Hollanda'da herkesin otomatik olarak organ bağışçısı sayıldığı yeni sistemin yürürlüğe girmesinden bu yana organ bağışı sayısı arttı. Ancak artış görece ölçülü oldu. Bu sonuç, Hollanda Transplantasyon Vakfı (Nederlandse Transplantatiestichting) ile Maastricht UMC+ tarafından yapılan bir araştırmaya dayanıyor.

2018'e kadar geçerli olan eski sistemde yalnızca bağışçı olmayı tercih edenler kayıtlıydı ve yılda yaklaşık 250 bağışçı bulunuyordu.2020 yazından bu yana ise bir kişinin bağış istemediğini aktif olarak kaydettirmesi gerekiyor. Bu kaydı yapmayan herkes, ölümünden sonra organlarının bağışlanmasına "itirazı yok" olarak kaydediliyor. Yine de bu grubun yarısından fazlasında ölen kişinin yakınları organ bağışına onay vermeyi reddediyor.

2024'te belirgin artış

2020 sonrasında yıllık bağışçı sayısı kademeli olarak yaklaşık 300'e doğru yükseldi. 2024 yılında ise belirgin bir sıçrama yaşandı; doktorlar o yıl ölen 360 kişinin organlarını başka hastaların tedavisinde kullandı. Geçen yıl toplam sayı 300'ün biraz üzerinde gerçekleşti.

Araştırmacıların dikkat çektiği bir başka gelişme de ötanazi sonrası organ bağışındaki artış oldu. Bu sayı 2020'de 11 vakadan 2025'te 34 vakaya çıktı.

Bağışlar yalnızca yeni sisteme bağlı değil

Araştırmaya göre artışı yalnızca yeni sistemle açıklamak mümkün değil. Ölüm sonrası organların kullanılabilmesi için tıbbi imkânlar da gelişti. Organ bağışı, ölen kişilerin yalnızca küçük bir bölümü için mümkün oluyor; bağışçının hastane ortamında hayatını kaybetmiş olması ve organlarının kullanılabilir durumda bulunması gerekiyor.

Hollanda'da yetişkinlerin üçte birinden fazlası aktif olarak organ bağışçısı olarak kayıtlı. Yüzde 31'i ise organlarını bağışlamak istemediğini açıkça belirtmiş durumda. Dörtte biri "itirazı yok" kategorisinde kayıtlı, geriye kalan yüzde 11 ise kararı yakınlarına bırakıyor.

Araştırmanın sonuçları Transplant International dergisinde yayımlandı. Çalışmayı ilk olarak De Volkskrant gazetesi duyurdu.