Hollandalı 15 yaşındakilerin yüzde 40'ı yeterince okuyamıyor

Hollanda'da 15 yaşındaki gençlerin okuma becerisi düşmeye devam ediyor. 2025'te yapılan uluslararası PISA araştırmasına göre, 15 yaşındakilerin yaklaşık yüzde 40'ı okulda başarılı olmak için yeterli düzeyde okuyamıyor. Bu durum, gençlerin toplumda işlev görebilmek için gereken okuma becerisinden yoksun olduğu ve düşük okuryazar olarak okuldan ayrılma riski taşıdığı anlamına geliyor.

Okuma becerisindeki düşüş yıllardır sürüyor

Gençlerin okuma becerisindeki düşüş yıllar önce başladı. 2003'te Hollandalı 15 yaşındakiler Avrupa ortalamasının üzerinde puan alırken, bu oran giderek geriledi. 2018 PISA araştırmasında her dört 15 yaşından biri yetersiz okuma becerisine sahipti. 2023'te yayımlanan araştırmadaysa bu oran üçte bire yaklaştı. Son araştırmadaysa bu oran yüzde 39'a yükseldi. Bu seviye, toplumda aktif rol almak için gereken minimum düzeyin (seviye 2) altında.

PISA araştırması nedir?

PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı), her üç veya dört yılda bir dünya genelinde 15 yaşındaki öğrencilerin okuma, matematik ve fen bilimleri alanlarındaki becerilerini ölçüyor. Hollanda'da 177 okuldan 6.600'den fazla 15 yaşındaki öğrenci araştırmaya katıldı ve dijital testlere tabi tutuldu. Ayrıca öğrencilere okul içi ve dışı yaşamlarıyla ilgili anket uygulandı. Uluslararası düzeyde ise 91 ülkeden yaklaşık 760.000 öğrenci araştırmaya dahil oldu.

Öğrencinin devam ettiği lise türü, okuma becerisini büyük ölçüde etkiliyor. VWO öğrencileri, VMBO öğrencilerine göre okumada daha başarılı. Ayrıca, ebeveynleri yüksek öğrenim görmüş öğrencilerin çoğunlukla daha iyi okuma becerisine sahip olduğu görülüyor.

Avrupa'nın gerisinde

Araştırma, diğer ülkelerde de okuma becerisinin düştüğünü ancak Hollandalı 15 yaşındakilerin durumunun, ekonomik ve sosyal açıdan benzer AB ülkelerindeki akranlarına kıyasla çok daha kötü olduğunu ortaya koyuyor. Bu ülkeler arasında yalnızca Yunanistan, okuma becerisinde Hollanda'nın gerisinde yer alıyor. Ulusal Eğitim Bilgi Enstitüsü, farklı eğitim sistemleri nedeniyle PISA sonuçlarının ülkeler arasında doğrudan karşılaştırılmasının zor olduğuna dikkat çekiyor. Avrupa'nın geri kalanında olduğu gibi Hollanda'da da kızlar erkeklerden daha iyi okuyor.

Okumayı teşvik etmek için çalışan kuruluşların iş birliği olan Leescoalitie, sonuçları "endişe verici" olarak nitelendiriyor. Kuruluş, "hükümetin eğitim dışında da geniş bir okuma kültürü oluşturmak için güçlü adımlar atması gerektiğini" belirtiyor. Leescoalitie, hükümetin yalnızca eğitime ve kütüphanelere yatırım yapmasını değil, aynı zamanda okumayı toplum genelinde teşvik edecek olumlu bir yaklaşım benimsemesini istiyor.

Devlet sekreterinden eylem planı

Eğitim, Kültür ve Bilim Devlet Sekreteri Judith Tielen, bir sonraki PISA araştırmasında okuma sonuçlarında iyileşme görmek istediğini söylüyor. Tielen, "Okuma sonuçları yıllardır neredeyse tüm ülkelerde düşüyor. Bunu bir günde çözemeyiz. Bu uzun vadeli bir iş. İyi okuyabilmek okuldaki tüm dersler ve iş hayatı için kritik önem taşıyor" dedi. Okumanın pratik gerekliliğine vurgu yapan Tielen, "İlaç prospektüslerini anlamak, iş başvurusu yazmak ve gerçek haberi sahte haberden ayırt etmek için okumak şart. Daha fazla gerilemeye izin veremeyiz. Öğrencilerden, öğretmenlerden, okullardan, bakanlıktan ve müfettişlikten daha yüksek beklentilerle çıtayı yükseltmeliyiz" ifadelerini kullandı.

Tielen, bu yönde adımlar atıldığını belirterek, "Bu okul yılından itibaren okullar, Hollandaca ve matematik için yeni müfredat hedefleriyle çalışıyor. Bu hedefler, 2006'daki eski hedeflerden çok daha somut ve iddialı" dedi. Devlet sekreteri, bu sonbaharda bir eylem planı açıklayacağını ve temel becerilere, özellikle de dile daha fazla önem verileceğini söyledi.

Fen bilimleri ve matematik alanındaki ortalama puanlar ise aynı seviyede kaldı. Ancak araştırma, Hollandalı öğrencilerin fen bilimlerinden, diğer Avrupa ülkelerindeki öğrencilere göre daha az keyif aldığını gösteriyor.