Hollandalı gençlerin okuma becerisi yeniden düştü: 'endişe verici rakamlar'

Hollandalı gençlerin okuma becerisi uluslararası PISA araştırmasında yeniden düşüş gösterdi. 2025'te yapılan araştırmaya göre, 15 yaşındaki öğrencilerin yaklaşık yüzde 40'ı okulda başarılı olmak için yeterli düzeyde okuyamıyor. Bu durum, bu gençlerin toplumda işlev görmekte zorlanabileceği ve ortaokuldan düşük okuryazarlıkla mezun olma riski taşıdığı anlamına geliyor.

PISA (Programme for International Student Assessment), her üç veya dört yılda bir, 15 yaşındaki öğrencilerin okuma, matematik ve fen bilimleri alanlarındaki becerilerini ölçüyor. Hollanda'da bu araştırmaya 177 okuldan 6 bin 600'den fazla öğrenci katıldı. Öğrenciler, dijital ortamda yapılan testlerin yanı sıra okul içi ve dışı yaşamlarına dair bir anket de doldurdu. Uluslararası düzeyde ise 91 ülkeden yaklaşık 760 bin öğrenci araştırmaya dahil oldu.

Okuma becerisindeki düşüş uzun süredir devam ediyor

Hollandalı 15 yaşındaki öğrencilerin okuma performansı yıllardır geriliyor. 2003'te Avrupa ortalamasının üzerinde olan skorlar, her geçen yıl daha da düştü. 2018'de her dört öğrenciden biri yetersiz okuma becerisine sahipken, 2023'te bu oran üçte bire yaklaştı. Son araştırmada ise öğrencilerin yüzde 39'unun, topluma tam katılım için gereken asgari seviye olan 2. seviyenin altında kaldığı belirlendi.

Öğrencinin devam ettiği okul türü, okuma becerisini önemli ölçüde etkiliyor. VWO öğrencileri, VMBO öğrencilerinden daha yüksek puan alırken; ebeveynleri yüksek öğrenim görmüş öğrencilerin de daha iyi okuduğu görülüyor. Hollanda'daki 15 yaşındakilerin okuma becerisi, ekonomik ve sosyal açıdan benzer AB ülkelerindeki yaşıtlarına kıyasla belirgin şekilde daha düşük. Bu ülkeler arasında yalnızca Yunanistan daha kötü bir performans sergiliyor.

Okuma koalisyonundan uyarı

Ulusal Eğitim Bilgi Enstitüsü, Hollanda'nın PISA sonuçlarının diğer ülkelerle karşılaştırılmasının, eğitim sistemlerindeki farklılıklar nedeniyle zor olduğuna dikkat çekti. Okuma alanında çalışan kuruluşların çatı örgütü Leescoalitie ise sonuçları "endişe verici" olarak nitelendirdi. Koalisyon, hükümetin sadece eğitim ve kütüphanelere değil, toplum genelinde okuma kültürünü yaygınlaştıracak bir yaklaşıma da yatırım yapması gerektiğini savundu.

Eğitim, Kültür ve Bilim Bakan Yardımcısı Judith Tielen, bir sonraki PISA araştırmasında daha iyi sonuçlar beklediğini söyledi. Tielen, "Okuma sonuçları yıllardır neredeyse tüm ülkelerde düşüyor. Bunu bir günde çözemeyiz; uzun vadeli bir çaba gerekiyor. İyi okuyabilmek hem okuldaki tüm dersler hem de iş hayatı için kritik önem taşıyor" dedi.

Bakan yardımcısı, okumanın pratik önemine de değindi: "İlaç prospektüslerini anlamak, iş başvurusu yazmak ve gerçek haberi sahte haberden ayırt etmek için okumak şart. Daha fazla gerilemeye izin veremeyiz. Öğrencilerden, öğretmenlerden, okullardan, bakanlık ve müfettişlikten beklentilerimizi yükseltmeliyiz."

Tielen, bu hedef doğrultusunda bazı adımların atıldığını belirtti: "Bu eğitim-öğretim yılından itibaren okullar, Hollanda dili ve matematik için yeni çekirdek hedeflerle çalışıyor. Bu hedefler, 2006'daki eskilerine göre çok daha somut ve iddialı." Bakan yardımcısı, bu sonbaharda temel becerilere, özellikle de dile daha fazla ağırlık veren bir eylem planı açıklayacağını söyledi. "Dil her şeyin temelidir."

Araştırmada ayrıca Hollandalı öğrencilerin fen bilimleri ve matematik puanlarının sabit kaldığı, ancak öğrencilerin fen bilimlerine diğer Avrupalı öğrencilere kıyasla daha az ilgi duyduğu ortaya çıktı. Erkeklerin kızlar kadar iyi okuyamadığı da araştırmanın bir diğer sonucu oldu.