Husiler Yemen'de Bab el-Mandab Boğazı'na doğru ilerliyor

İran destekli Husilerin Yemen'deki ilerleyişi sürüyor. Reuters haber ajansına göre örgüt, ülkenin güneybatısındaki stratejik Kahboub dağlık bölgesini ele geçirmeye çalışıyor. Husiler burada başarılı olursa Bab el-Mandab Boğazı üzerindeki hakimiyeti daha da güçlenecek. Bir ay öncesine kadar örgüt yalnızca ülkenin kuzeybatısını kontrol ediyordu.

Temmuz ayından bu yana Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmalar şiddetlendi. Örgüt kısa süre önce kara operasyonu başlatarak Mokka ve Dhubab kentleri ile Perim Adası'nı ele geçirdi. Böylece uluslararası deniz taşımacılığı açısından büyük önem taşıyan Bab el-Mandab Boğazı'nın kontrolünü büyük ölçüde sağladı. Şubat ayından bu yana ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın neredeyse kapalı olması, Bab el-Mandab'ın değerini daha da artırıyor.

Yemen'de on yılı aşan iç savaş

Yemen'de 2014'ten bu yana Husiler ile Suudi Arabistan'ın desteklediği Yemen hükümet ordusu arasında iç savaş sürüyor. Dört yıl önce Husiler ile Suudi Arabistan ateşkes imzaladı, ancak bu ateşkes kısa sürede bozuldu. Husiler, Bab el-Mandab Boğazı'ndaki deniz trafiğini insansız hava araçları, füzeler ve botlardan düzenlenen saldırılarla aksattı. Buna karşılık ABD ve Suudi Arabistan, Husileri aylarca füze saldırılarıyla hedef aldı.

Arap uzmanı Leo Kwarten, hava saldırılarının Husileri fazla zayıflatmadığını belirtiyor. Kwarten'e göre örgütün askeri altyapısı kontrol ettiği bölgeye yayılmış durumda ve kısmen yer altında bulunuyor. Vrije Universiteit'te antropolog olarak görev yapan Yemen uzmanı Marina de Regt ise Husilerin ateşkes döneminde güçlendiğini söylüyor. De Regt, örgütün bu süreçte yoksul mahallelerde işsiz erkekleri, bazen de 15 yaşından itibaren çocukları silah altına alarak ordusunu genişlettiğini, İran'ın da askeri malzeme desteğini sürdürdüğünü ifade ediyor.

De Regt'e göre ateşkes sırasında Yemen hükümet ordusu ise neredeyse hiç gelişme göstermedi. Farklı milislerden oluşan bu ordu yıllardır iç bölünmelerle boğuşuyor. De Regt, görüş ayrılıklarının ve özellikle milisler arasındaki koordinasyon eksikliğinin orduyu zayıflattığını belirtiyor. Uzman, Husilerin ilerleyişini kendi güçlenmelerine ve hükümet ordusunun zayıflığına bağlıyor.

Suudi Arabistan'ın "yanlış hesabı"

Kwarten'e göre Husilerin mevcut ilerleyişinin en önemli nedeni ise Güneybatı Yemen'de Bab el-Mandab çevresinde oluşan güç boşluğu. Husilerin boğaza giden yolu kapatması gereken hükümet yanlısı milis, Yemen'in geri kalanından ayrılmak istediği için Suudi Arabistan tarafından feshedildi. Kwarten, "Husilerle mücadelede Suudi Arabistan birleşik bir Yemen'den yana. Ayrılmak isteyen bir milisin oluşturduğu tehdidin bu milisi feshederek ortadan kalkacağını umuyordu" diyor. Kwarten, Riyad'ın bu kararın güneybatıda yaratacağı güç boşluğunu yeterince hesaba katmadığını ve bunun ciddi bir değerlendirme hatası olduğunu ekliyor.

Orta Doğu muhabiri Daisy Mohr, Husilerin bu operasyona uzun süredir hazırlandığını ve şimdi fırsatı değerlendirdiğini söylüyor. Mohr'a göre örgütün Bab el-Mandab'a yönelmesi sürpriz değil; Hürmüz Boğazı örneği, önemli bir deniz yolunu kontrol etmenin ne kadar güç sağladığını gösterdi. Mohr, İran'ın da Husilerin Bab el-Mandab'ı kontrol etmesinden büyük kazanç sağladığını, çünkü bu sayede dünya ticaretini aksatacak ve petrol fiyatlarını yükseltecek bir araca daha sahip olduğunu belirtiyor.

Kwarten ise Husilerin boğazı hemen kapatmayacağı görüşünde. "Husiler boğazı gerçekten kapatırsa ABD'nin yanı sıra bazı Avrupa ve Orta Doğu ülkelerinin müdahale olasılığı artar. Husiler bunu istemez. Kapatma tehdidi, kapatmanın kendisinden daha etkili" diyor.