İstihbarat servisleri yeni yasayla daha hızlı hareket edebilecek

Hollanda'da istihbarat servislerinin yetkilerini genişleten yeni bir yasa tasarısı hazırlandı. Kabine, bu yasayla Genel İstihbarat ve Güvenlik Servisi (AIVD) ile Askeri İstihbarat ve Güvenlik Servisi'nin (MIVD) daha hızlı hareket edebilmesini hedefliyor. Ayrıca servislerin bankalar, üniversiteler ve online platformlarla daha fazla işbirliği yapabilmesi öngörülüyor.

Devlet acil durum hukuku yasaya ekleniyor

Tasarıyla birlikte devlet acil durum hukuku (staatsnoodrecht) da yasaya işleniyor. Bu hukuk, savaş veya afet gibi olağanüstü durumlarda hükümetin kullanabileceği yetkileri düzenliyor. Bu yetkilerin kullanılması Temsilciler Meclisi'nin (Tweede Kamer) onayına tabi olacak.

MIVD'nin silahlı kuvvetlerle işbirliğini yoğunlaştırması da öngörülüyor. Buna göre MIVD, ham verileri kara kuvvetlerine aktarabilecek.

Bakanlar: Kapsamlı ve köklü bir değişiklik

Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz ve İçişleri Bakanı Pieter Heerma, önerilerin "oldukça kapsamlı ve köklü" olduğunu ve bu nedenle yeni bir yasa gerektirdiğini belirtti. Yeşilgöz, MIVD'den, Heerma ise AIVD'den sorumlu.

Yeşilgöz'e göre Hollandalı vatandaşların mahremiyet güvencelerinde "hiçbir şey değişmeyecek". Servisleri denetlemek üzere bağımsız bir kurum olan Değerlendirme ve Denetim Koleji (College van Toetsing en Toezicht) kurulacak.

Yasa tasarısı, bazı yetkilerin denetim olmaksızın daha uzun süre kullanılmasına imkan tanıyor. Ancak büyük miktarda veri toplanması, DNA örneği alınması ve evlerin aranması için hâlâ denetim gerekecek.

Tehdit algısı değişti

Kabine, Rusya ve İran gibi ülkelerden gelen tehdidin son yıllarda giderek arttığını ve 2017'de çıkarılan önceki istihbarat yasasına kıyasla "temelden farklı" olduğunu belirtiyor. Tehdidin artık daha karmaşık olduğu ve tüm toplumu hedef aldığı vurgulanıyor.

Yasa tasarısı şu anda istişare sürecinde. Vatandaşlar ve kuruluşlar planlara tepki gösterebilecek. Ardından tasarı, Temsilciler Meclisi'nde görüşülecek.