İşveren, çalışanın özel hayatındaki taşkınlığına karışamıyor

Hollanda'da bir çalışanın özel zamanında taşkınlık yapması, örneğin bir futbol maçı sonrası polise taş atması ya da bir gösteride olaylara karışması, işveren için doğrudan işten çıkarma gerekçesi oluşturmuyor. Hukuk hizmeti sağlayıcısı DAS'ta iş hukuku avukatı olan Pascal Besselink'e göre bu tür davranışlar özel alanda gerçekleştiği için işverenin çalışanın özel hayatı üzerinde söz hakkı bulunmuyor. Besselink, bu nedenle kural olarak "ontslag op staande voet" yani derhal işten çıkarmanın mümkün olmadığını belirtiyor.

İstisnalar var: çalışanın işi ve şirketle bağı belirleyici

Ancak Besselink'e göre çalışanın görevi bu değerlendirmede belirleyici rol oynuyor. Bir fabrikada arka planda çalışan ve şirketin yüzü olmayan bir kişinin endişelenmesine gerek olmadığını söyleyen avukat, müşteri ziyaretleri yapan bir müşteri temsilcisi için durumun farklı olduğunu ifade ediyor. Böyle bir durumda iş hukuku açısından sonuçlar doğabileceğini ve işten çıkarmanın seçenekler arasında yer alabileceğini, yine de bunun zor bir süreç olduğunu ekliyor.

Besselink, çalışanın taşkınlık sırasında şirkete bağlanabilecek bir kazak veya gömlek giymesi halinde de işverenin harekete geçebileceğini belirtiyor. Şirket adı ya da logosunun görünmesi durumunda işletmenin bundan rahatsızlık duyabileceğini ve işten çıkarmanın gündeme gelebileceğini söylüyor. Öte yandan olayın bir defaya mahsus olması ve çalışanın iyi bir sicile sahip olması halinde işin bu noktaya varmayacağını vurguluyor. Geçmişte derhal işten çıkarmayla sonuçlanan davalar da bulunuyor. Drenthe'de bir ruh sağlığı hemşiresinin bir hastayla ilişki yaşaması bunlardan biri. Buna karşılık mahkemenin iş sözleşmesinin feshedilmesine izin vermediği davalar da var. Örneğin havayolu şirketi Transavia, babasıyla birlikte ölümlü bir kazayla sonuçlanan sokak yarışına katılan bir pilotunu işten çıkaramadı.

Gösteri özgürlüğü ve tutukluluk hallerinde durum

Amsterdam'daki Kennedy Van der Laan avukatlık bürosundan iş hukuku avukatı Ruud Schepers de işverenin çalışanın özel hayatı üzerinde söz hakkı olmadığını belirtiyor. Hollanda'da gösteri özgürlüğünün bulunduğunu ve işverenin bu konuda söyleyecek bir şeyi olmadığını ifade ediyor.

Schepers'e göre bazı istisnalar mevcut. Bir polis memurunun ya da bir kamu görevlisinin gösteri sırasında taşkınlık yapması bunlardan biri. Bu durumun kişinin belirli bir işverendeki göreviyle bağdaşmayabileceğini belirten Schepers, yine de derhal işten çıkarma için eşiğin yüksek olduğunu söylüyor. Schepers, bir çalışanın gözaltına alınıp günlerce tutuklu kalması halinde bile işten çıkarmanın kendiliğinden gündeme gelmediğini ifade ediyor. Bu durumda ücretin kesilmesinin işverene bağlı olduğunu, ancak kişinin uzun süre tutuklu kalması halinde işten çıkarmanın söz konusu olabileceğini belirtiyor. Schepers, konunun kolay bir mesele olmadığını sözlerine ekliyor.