Lahey mahkemesi: Yeni aile birleşimi kuralları eski başvurular için de geçerli

Lahey Mahkemesi, aile birleşiminde getirilen yeni ve daha katı kuralların daha önce yapılan başvurular için de geçerli olduğuna hükmetti. Karar, iki Suriyelinin Göçmenlik ve Vatandaşlık Dairesi'ne (IND) açtığı davada alındı.

Söz konusu iki Suriyeli, ikincil koruma statüsüne sahip. Mülteci olarak tanınmayan bu kişiler, ülkelerindeki tehlikeli durum nedeniyle geri dönemeyecek durumda. Aile üyelerini Hollanda'ya getirmek için yaptıkları başvurular, aile birleşimine ilişkin yeni koşulları karşılamadıkları gerekçesiyle reddedilmişti.

Yeni kurallar 12 Haziran'da yürürlüğe girdi

Hollanda'da aile birleşimi kuralları 12 Haziran'dan itibaren sıkılaştırıldı. Bu değişiklik, iltica prosedürünü basitleştirmek amacıyla aynı gün yürürlüğe giren Avrupa iltica ve göç paktıyla bağlantılı. IND, yeni sistemde birikimleri önlemek için 12 Haziran'dan sonra yapılan iltica başvurularına öncelik veriyor. Bu nedenle daha önce Ter Apel'e gelen sığınmacıların sonuç için daha uzun süre beklemesi gerekiyor.

İkincil koruma statüsündekiler için aile birleşimi de haziran ayından bu yana zorlaştı. Bu durum, getirilen iki statülü sistemden kaynaklanıyor. Sistem, farklı türdeki iltica izinleri arasında ayrım yapıyor. İkincil koruma altındaki kişilerin aile üyelerini Hollanda'ya getirebilmesi için daha katı koşulları yerine getirmesi gerekiyor. Bunlar arasında tüm aile için uygun bir konuta sahip olmak ve başvuru yapmadan önce iki yıl beklemek yer alıyor.

İlk mahkeme kararı, temyiz yolu açık

Lahey Mahkemesi'nin nareis (aile birleşimi) kurallarına ilişkin bu kararı ilk kez veriliyor. Mahkeme, yeni kuralların etkilerinin büyük olabileceğini, özellikle başvurularını hâlâ eski kurallara göre yapmış kişiler için bunun geçerli olduğunu kabul ediyor. Ancak mahkemeye göre yeni kurallar ve bunların eski başvurulara uygulanması, üst hukuk ya da genel hukuk ilkeleriyle çelişmiyor.

Suriyelilerin avukatı kararı temyiz edeceğini açıkladı. Vluchtelingenwerk Nederland (Hollanda Mülteci Çalışmaları) kurumu karardan duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Kurum, "Bu, daha önce yapılan başvurulara bu kuralların derhal uygulanıp uygulanamayacağının incelendiği bir dizi davanın ilk kararı. Nihai değerlendirmeyi temyiz aşamasında Danıştay (Raad van State) verecek" açıklamasını yaptı. Kuruluşa göre yeni koşullar, mültecilerin aile birleşimi hakkını fazlasıyla sınırlıyor ve ailelerin uzun süre ayrı kalmasına, hatta birçok durumda aile birleşiminin imkânsız hale gelmesine yol açıyor.

Hollanda'da şu anda yaklaşık 150 bin Suriyeli yaşıyor. 2024 sonunda Esad rejiminin çöküşünden bu yana en az 1440 kişi gönüllü olarak Suriye'ye döndü. Geri dönüşü teşvik etmek için yetişkinlere 3000 euro, çocuklara ise 1800 euro ödeme yapılıyor. Bakanlar Van den Brink (İltica ve Göç) ile Berendsen (Dışişleri), haziran ayında Suriye'ye yaptıkları ziyarette ülkede durumun yavaş yavaş düzeldiğini, ancak hâlâ yapılması gereken çok şey olduğunu gözlemledi. Azınlıkların durumuna ilişkin endişeler de sürüyor.