Savunma Bakanlığı seçici askerlik celbi üzerinde çalışıyor

Hollanda Savunma Bakanlığı, uluslararası güvenlik ortamının kötüleşmesi veya NATO gibi kaynaklardan ek görevler gelmesi durumunda belirli askerlik yükümlülerinin celp edilebilmesi için hazırlıklarını sürdürüyor. Devlet Sekreteri Boswijk, seçici celp olarak adlandırılan bu uygulamaya ilişkin planı Tweede Kamer'e (Hollanda Temsilciler Meclisi) sundu.

Seçici celp, yalnızca o anda Savunma Bakanlığı'nın ihtiyaç duyduğu askerlik yükümlülerinin çağrılması anlamına geliyor. Boswijk'in önerisine göre celp yükümlülüğü aşamalara ayrılacak. İlk aşamada askerlik yükümlülerinin sağlık durumları hakkında bilgi vermeleri zorunlu hale gelirken, sonraki aşamalarda muayeneye katılma ve asker olarak göreve başlama zorunluluğu gündeme gelecek.

Dört aşamalı zorunluluk sistemi

Halen 17 yaşındaki gençlere Savunma Bakanlığı tarafından gönüllülük esasına göre doldurulabilecek bir anket gönderiliyor. Bu anketin yanı sıra, ihtiyaç durumuna göre giderek daha zorunlu hale gelen dört aşama eklenecek: anketin zorunlu doldurulması, bir davete zorunlu yanıt verilmesi, seçim sürecine zorunlu katılım ve nihai aşamada zorunlu askerlik hizmeti.

Seçici celp konusu ilk kez gündeme gelmiyor. Boswijk, bu yılın mart ayında konuyu Tweede Kamer'de tartışmıştı. Tartışmada Pro ve SP gibi partiler çekincelerini dile getirmişti. Kamer'e gönderdiği son gelişme mektubunda Boswijk, konunun "çok hassas bir konu" olduğunu belirtirken, hükümetin bunu yine de gerekli gördüğünü ifade etti.

Temel yaklaşım, Savunma Bakanlığı'nın profesyonel askerler ve gönüllü yedeklerle çalışmaya devam etmesi yönünde. Ancak Boswijk, bu yaklaşımın yetersiz kaldığı durumlara hazırlıklı olunması gerektiğini söylüyor.

Mevcut askerlik sistemi ve yeni düzenlemeler

Hollanda'da 17 ila 45 yaş arasındaki kişiler için askerlik yükümlülüğü hâlâ yasal olarak mevcut. Ancak askerlik yükümlüleri artık celp edilmiyor; fiili celp uygulaması 1997'den bu yana askıya alınmış durumda. Savunma Bakanlığı'nın planları, askerlik yükümlülerinin yeniden çağrılmaya başlanması durumunda geçerli olacak yeni mevzuat üzerinde çalışmayı içeriyor.

Yeni düzenlemeyle gençlere askerlik görevini ne zaman yerine getirecekleri konusunda seçim hakkı tanınması hedefleniyor. Zorunluluk 18 yaşından itibaren değil, 18 ile 27 yaş arasında herhangi bir dönemde yerine getirilebilecek. Askerlik yükümlüleri altı aylık bir eğitim alacak: Ulusal Dayanıklılık Eğitimi. Yeni mevzuatta ayrıca istisnalar, muafiyetler ve vicdani retçilere ilişkin kurallar da yer alacak.

Hükümetin celbe uymayan kişilere nasıl yanıt vereceği ise henüz netleşmedi. Boswijk, "olumlu teşvikler, yaptırımlar, olası kolaylıklar, hukuki koruma ve kişisel verilerin işlenmesi" gibi unsurlardan söz ediyor. Askere gitmeyi reddedenlerin ceza alabileceği belirtiliyor.

Seçici celp uygulamasına ilişkin mevzuat süreci ve organizasyonun hayata geçirilmesi yıllar alacak. O zamana kadar Savunma Bakanlığı, net eğitim programları ve kişisel tercihlere, becerilere ve eğitim isteklerine daha fazla önem vererek mümkün olduğunca çok gönüllüye ulaşmayı hedefliyor.

Boswijk, yeni planın toplum üzerinde etkisi olacağını anladığını belirterek önümüzdeki dönemde toplumsal tartışma yürütmek ve gençlerle diyalog kurmak istediğini söylüyor.

Tweede Kamer, konuyu eylül sonunda yeniden tartışacak.