SCP: Önemli bir grup kendini geri planda hissediyor

Hollanda Sosyal ve Kültürel Planlama Bürosu (SCP) tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, Hollandalıların çoğunluğu kendini geri planda hissetmiyor. Ancak “önemli bir azınlık”, kendileri gibi insanların mağdur edildiğini ve diğer grupların haksız yere avantajlı olduğunu düşünüyor. Bu duygu özellikle iki konuda öne çıkıyor: konut (%30) ve siyasi temsil (%28).

Araştırma kapsamında yapılan görüşmelerde, özellikle ortaöğretim meslek eğitimi (mbo) almış Hollandalıların, birçok belediyede statü sahiplerine (statushouders) sosyal konut tahsisinde hâlâ öncelik verilmesine derin bir öfke duyduğu ortaya çıktı. Bu kişiler, kıtlık dönemlerinde hükümetin “kendi insanlarına önce konut sağlamasını” doğal karşılıyor. Onlara göre şu an bunun tersi yaşanıyor: politikacılar yeni gelenlere aşırı ilgi ve vergi parası ayırırken kendi halkları için çalışmıyor.

Karşılıklı mağduriyet algısı

Bu algı, göç geçmişi olan ve olmayan mbo mezunları arasında da benzerlik gösteriyor. Ancak bazı konularda bu iki grup birbirine karşı mağduriyet hissediyor. SCP’nin görüşlerine başvurduğu beyaz Hollandalı mbo mezunları, hâkimlerin kendilerini renkli insanlara karşı geri planda bıraktığına inanıyor. Renkli grup ise tam tersini savunuyor. Benzer bir durum Sinterklaas ve Zwarte Piet gibi kültürel geleneklerde de görülüyor. Bir yanda bu tür bayramların Şeker Bayramı (Eid al-Fitr) lehine “çalınıp götürüldüğü” endişesi var. Göç geçmişi olan mbo mezunları ise Eid al-Fitr’in Amsterdam gibi şehirlerde benimsendiğini, ancak ülkenin daha küçük yerleşim yerlerinde çok daha az kabul gördüğünü düşünüyor.

Araştırmada deneyimlenen mağduriyet merkezde yer alsa da, araştırmacılar hem göç geçmişi olanlarda hem de en fazla mbo-2 düzeyinde eğitim almış kişilerde gerçek bir geri kalmışlık olduğuna dikkat çekiyor. Raporda, “Kendini geri planda hisseden Hollandalılar, konut veya iş piyasası gibi alanlarda daha sık elverişsiz konumda bulunuyor. Ayrıca daha düşük gelir, daha zayıf bir ağ veya daha kötü sağlık gibi diğer dezavantajlarla da daha sık karşılaşıyorlar” deniyor.

Siyasi tercihlerde farklılaşma

SCP’ye göre mbo mezunları toplumu daha çok kıt kaynaklar, siyasi ilgi ve toplumsal tanınma için mücadele edilen bir arena olarak görüyor. Buna karşılık üniversite eğitimi almış kişiler “başka bir gerçeklikte” yaşıyor gibi. Bu grup kültürel çeşitliliği tehditten çok zenginlik olarak görüyor, adil yargıya güveniyor ve siyasette iyi temsil edildiğini düşünüyor. Bu farklılıklar oy verme davranışına da yansıyor: Kendini ikinci planda hissedenler ortalamanın üzerinde PVV veya Forum voor Democratie’ye oy veriyor ya da oy kullanmıyor. Kendini avantajlı hissedenler (konut konusunda %20) ise daha çok D66, Pro, VVD ve CDA gibi partilere yöneliyor. Hollandalıların çoğunluğu ise ne mağdur ne de avantajlı hissediyor; ortada bir konumda duruyor.

Araştırma, 18 yaş ve üzeri 1239 Hollandalı ile yapılan ve cinsiyet, yaş ve eğitim açısından temsili bir anketin yanı sıra, dört odak grubunda toplam 31 kişiyle yapılan daha kapsamlı görüşmelere dayanıyor. Odak gruplarından ikisi yalnızca göç geçmişi olan kişilerden oluşuyor.