Tigray'da çatışmalar yeniden başladı, TPLF Mek'ele havalimanını ele geçirdi

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde isyancı gruplar ile federal hükümet güçleri arasında çatışmalar yeniden başladı. 2022 yılında imzalanan ve kanlı iç savaşı sona erdiren barış anlaşmasının böylece tehlikeye girdiği belirtiliyor.

Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Başbakan Abiy Ahmed hükümetine karşı "savunma savaşı" başlattığını açıkladı. Örgüt, hükümeti dün Tigray'a insansız hava aracı ve topçu saldırıları düzenlemekle suçladı. Saldırılarda yaralanan olup olmadığı henüz bilinmiyor.

Bölgedeki gerginlik aslında beklenmedik bir gelişme değil. Temmuz ayından bu yana Tigray'da huzursuzluk sürüyor ve barış anlaşmasının ihlal edildiğine dair işaretler var. Son aylarda insansız hava aracı saldırıları ve silahlı çatışma haberleri geliyordu. TPLF ayrıca kısa süre önce, Addis Ababa'daki hükümeti devirmek isteyen altı silahlı grupla ittifak kurdu. TPLF hem isyancı hareket hem de siyasi parti olarak faaliyet gösteriyor.

Başbakan Ahmed'in bir danışmanı, isyancıların Mek'ele havalimanını ele geçirdiğini ve Afar ile Amhara bölgelerindeki devlet kurumlarına saldırılar düzenlediğini doğruladı. Danışman, TPLF'yi çatışmaları alevlendirmek ve barış anlaşmasını ihlal etmekle suçlayarak bunun yeni bir savaşa yol açabileceğini söyledi. Ulusal havayolu şirketi Ethiopian Airlines ise Mek'ele ile Aksum ve Şire kentlerine yapılan tüm uçuşların iptal edildiğini duyurdu.

Barış anlaşması ve bölgenin geçmişi

AFP ve AP haber ajanslarına konuşan kaynaklar, TPLF savaşçılarının Mek'ele havalimanını ele geçirdiğini doğruladı. Bir taksi şoförü AP'ye, savaşçıların silah taşıdığını söyledi. Yetkililer, havalimanında uçak inmeyeceğini belirterek şoförü geri çevirdi. Havalimanı çevresinde şu ana kadar çatışma haberi alınmadı.

Başbakan Ahmed'in iktidardaki Refah Partisi, haziran ayında yapılan parlamento seçimlerinde gücünü korudu. Sonuç sürpriz olmadı; çünkü başlıca muhalefet grupları seçimleri boykot etti ve Tigray oylamadan tamamen hariç tutuldu. İnsan hakları örgütleri seçimleri özgür ve adil olmadığı gerekçesiyle eleştirdi; muhalefet partisi liderlerinin tutuklu olduğuna dikkat çekildi.

Tigray, birkaç yıl önce bölgedeki kanlı iç savaşla gündeme gelmişti. TPLF, 2020-2022 yılları arasında federal güçlere karşı savaştı. Çatışma Kasım 2022'de barış anlaşmasıyla sona erdi; ancak uzmanlar insan hakları durumunu hâlâ endişe verici buluyor.

Savaş sırasında Başbakan Ahmed, Tigray bölgesini neredeyse tamamen dış dünyadan koparmıştı. Bu nedenle 5 milyondan fazla insan uzun süre elektrik, internet, bankacılık hizmetleri ve ilaca erişimden yoksun kaldı. Afrika Birliği'nin tahminlerine göre iç savaşta yaklaşık 600 bin kişi hayatını kaybetti.