Trump'tan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne boykot çağrısı

ABD Başkanı Donald Trump, New York'taki BM Genel Kurulu konuşmasında Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (ICC) yönelik eleştirilerini yineledi. Konuşmasının yaklaşık 40 dakikasının sadece 30 saniyesini mahkemeye ayıran Trump, tüm ICC üyesi ülkelere kurumdan çıkma çağrısı yaptı.

Trump, "Amerikalı askerlerin veya başkalarının soruşturulmasına ya da yargı yetkisi olmayan Amerikan karşıtı bir mahkeme tarafından göstermelik davalara dahil edilmesine asla izin vermeyeceğiz" dedi.

ABD, Rusya, Çin, Hindistan, İsrail ve İran'ın aralarında bulunduğu ülkelerle birlikte ICC'ye üye değil. Ancak Amerikalılar, mahkemeye taraf olan 125 ülkede işledikleri suçlar nedeniyle yargılanabiliyor.

Lahey merkezli mahkemeye yönelik bu çıkış sürpriz olmadı. İki gün önce The Wall Street Journal ve Reuters'a konuşan kaynaklar, mahkemeye yönelik yeni ABD yaptırımlarının geleceğini belirtmişti. Trump konuşmasında bu yaptırımlardan söz etmedi.

Yaptırımlar mahkemeyi ve personelini hedefliyor

ABD'nin hâlihazırda uyguladığı yaptırımlar, Trump yönetiminin İsrail Başbakanı Netanyahu hakkındaki tutuklama emrine ve Afganistan'daki Amerikalı askerlere yönelik soruşturmaya duyduğu tepkiden kaynaklanıyor. Yaptırımlar hem mahkemeyi hem de tek tek hâkimleri ve çalışanları kapsıyor.

Yaptırım listesindeki kişiler bazı Amerikan yazılımlarını artık kullanamadıkları için temel görevlerini bile neredeyse yerine getiremiyor. Amerikan şirketlerinin veya ABD bağlantılı firmaların bu kişilerle ticari ilişki kurmasının yasaklanması, özel hayatlarında da engeller yaratıyor.

Dışişleri Bakanı Berendsen (CDA) daha önce mevcut yaptırımları onaylamadığını açıklamış, Hollanda'nın mahkemenin "ev sahibi ülke" olarak taşıdığı sorumluluğa dikkat çekmişti. Berendsen, kabinesinin perde arkasında sessiz diplomasi yürüttüğünü de söylemişti. Hem Berendsen hem de Başbakan Jetten bugün New York'ta bulundu.

NOS muhabiri: Trump'ın yeni yaptırım açıklamaması geçici bir rahatlama

NOS muhabiri Ryan Hermelijn'e göre Trump beklendiği gibi mahkemeye sert sözlerle yüklendi. Hermelijn, "Sadece bu tür açıklamalar bile ABD'nin giderek köşeye sıkıştırdığı mahkeme için ağır" değerlendirmesinde bulundu.

Hermelijn, yeni yaptırımların açıklanmasının beklendiğini ancak bunun gerçekleşmediğini belirterek şunları söyledi: "Trump'ın konuşmasında yeni yaptırımlardan söz etmemesi mahkeme için geçici bir rahatlama. Ancak geçmişte Trump'ta ertelemenin kesinlikle iptal anlamına gelmediği görüldü."

Hermelijn, Hollanda'nın ev sahibi ülke olarak diğer ülkelerle birlikte yaptırımlara karşı perde arkasında lobi yürüttüğünü de ekledi.

Trump konuşmasında BM'ye yönelik eleştirilerini de yineledi ve kurumdaki tasarrufları övdü. ABD, BM'yi artık sınırlı ölçüde finanse ediyor ve birçok BM yardım kuruluşundan çekilmiş durumda.

Trump ayrıca İran'la savaşı savunmak için fırsat buldu. İran donanmasının, füze cephaneliğinin (neredeyse) ve ekonomisinin yok edildiğini ileri süren Trump, Tahran'ın "asla atom bombasına sahip olmaması" gerektiğini tekrarladı. Tüm BM ülkelerini İran'ı ekonomik olarak daha da izole etmeye çağırdı.