Tweede Kamer iklim değişikliğini 30 yıl önce araştırdı

Hollanda Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer), 30 yıl önce iklim değişikliğini araştırmak için harekete geçti. 1995'te kurulan parlamento komisyonu, gelecekte tehlike yaratabilecek bir çevre sorununa odaklanmayı amaçladı. Bu, parlamento araştırmalarının genellikle geçmişteki sorunları incelemesinden farklı bir yaklaşımdı.

Komisyon başkanı Eimert van Middelkoop (GPV, daha sonra Hristiyan Birlik), o dönemdeki çalışmayı şöyle değerlendirdi: "Meclis'teki ender soruşturmalardan biriydi ve kimsenin kellesi gitmedi." Van Middelkoop, komisyonun bilimsel verilerle hareket ettiğini ve bu sayede verimli çalışabildiğini belirtti.

Araştırma başlamadan üç yıl önce, 1992'de Rio de Janeiro'da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi imzalanmıştı. Böylece ülkeler ilk kez iklim değişikliğine karşı bir şeyler yapılması gerektiğini kabul etti. BM İklim Değişikliği Paneli (IPCC) konuyla ilgili bilimsel raporlar yayımlamıştı, ancak bu raporlar geniş kamuoyu tarafından bilinmiyordu ve iklim şüphecileri tarafından sorgulanıyordu.

Van Middelkoop, 1994 seçimlerinde herkesin iklim değişikliğinden bahsettiğini ancak kimsenin gerçekte ne olduğunu bilmediğini söyledi.

Araştırma sonuçları bugünkü tartışmaları andırıyor

Van Middelkoop, beş meslektaşıyla birlikte altı ay boyunca bilimsel literatürü inceledi. Kapalı ve açık oturumlarda bilim, iş dünyası ve çevre hareketinden uzmanları dinlediler. Eylül 1996'da yayımlanan rapor, hem ihtiyatlı hem de endişe verici ifadeler içeriyordu. Raporda, "gözlemlenen ısınmanın bir kısmı muhtemelen insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor" denildi. Aynı raporda iklim değişikliğinin "ciddi ve tehlikeli etkileri olabileceği" vurgulandı. Komisyon, ihtiyat ilkesinin uygulanması çağrısında bulundu. "Yeterli ve hızlı tepki vermek gerekli" ifadesi kullanıldı.

Van Middelkoop, 1996'daki sonuçlarla bugünkü iklim raporlarını karşılaştıranların tanıdık bilgilerle karşılaşacağını belirtti. Raporda fosil yakıtlar ve hayvancılığın ısıtıcı etkileri, güneş ve rüzgar enerjisi gibi çözümler, karbon salımının vergilendirilmesi ve daha sıcak bir iklime uyum sağlama gerekliliği yer aldı.

Uzman olarak dinlenen profesör Wim Turkenburg da araştırmanın Meclis'te konunun aciliyet kazanmasını sağladığını söyledi. Ona göre Hollanda 1990'lardan itibaren enerji tasarrufuna daha fazla ağırlık verdi, ancak o dönemde güneş panellerinin yaygın kullanımı henüz uzak bir hedefti.

Ancak 1996'da birçok siyasetçinin kapsamlı önlemlere sıcak bakmadığı da ortaya çıktı. Dönemin Ekonomi Bakanı Hans Wijers (D66), NOS'a verdiği demeçte, "İnsanlar gelirlerinin bir kısmını güneşe gitmek için harcamayı çok seviyor. Bunun artık mümkün olmadığını söylemek çok zor olacak" demişti.

Komisyon üyeleri arasında iklim şüphecileri de vardı

Meclis, araştırma sonrasında uluslararası düzeyde yıllık yüzde 2 emisyon azaltımı için çağrı yaptı. Ancak CDA'lı Jan ten Hoopen'in önerdiği gibi 2020'ye kadar yüzde 40 daha az karbondioksit salımı hedefi, dönemin Çevre Bakanı Margreeth de Boer (PvdA) tarafından ulaşılamaz bulundu.

Araştırma komisyonu sonuçlarda hemfikirdi, ancak tüm üyeler iklim değişikliğinin varlığına ikna olmamıştı. NU.nl'nin Ulusal Arşiv'de bulduğu belgelere göre, dönemin VVD milletvekili Jan te Veldhuis, "Güçlendirilmiş sera etkisinin ortaya çıktığına dair kesin kanıt veya işaret yok" diye yazmıştı. Kuşkularına rağmen, iklim değişikliğinin olası etkilerini "çok endişe verici" olarak nitelendirdi ve "işi sağlama almak" gerektiğini savundu.

CDA milletvekili Ad Lansink ise araştırma sırasında iklim değişikliği konusundaki belirsizliğinin arttığını belirtti. Lansink, araştırmada görüşülen bazı iklim şüphecilerine atıfta bulunarak, "Sera etkisi belirsizliğini koruyor, deniz seviyesi de düşebilir" diye yazdı.

Bu şüphecilerden biri, kimya profesörü Frits Böttcher'di. Böttcher milletvekillerine endişelenmemeleri ve iklimin ne yapacağını beklemeleri çağrısında bulundu. Volkskrant'ın 2020'deki araştırmasına göre Böttcher, iklim inkarcılığı için Shell, Texaco, NAM, KLM, DSM ve Hoogovens (daha sonra Tata Steel) gibi onlarca büyük şirketten ödeme almıştı.

Van Middelkoop, o dönemde milletvekillerinin Böttcher gibi iklim inkarcılarını "belki de fazla dinlediğini" yazdı. Ona göre bu isimler, yerleşik iklim bilimine yönelik eleştirilerinde azınlıktaydı ve bu eleştiriler "bazen inandırıcılıktan uzak ve gülünç" düzeydeydi.

Tweede Kamer iklim değişikliği konusunda görece erken davrandı, ancak Van Middelkoop'a göre bunun bir dezavantajı da vardı. Bugün iklim krizinin sonuçlarını düzenli olarak yaşıyoruz; bu yılın rekor sıcaklıktaki yazı gibi. O dönemde ise durum böyle değildi. Van Middelkoop, "Araştırmamızın doğruluğu daha çok modellerde yatıyordu. Uzun süre bir bilim meselesi olarak kaldı" dedi.

Araştırma sonuçlarının kamuoyuna yansıması da sınırlı oldu. Kısa gazete haberleri ve NOS Journaal'ın en son haber bülteni maddesiyle duyuruldu. Van Middelkoop'un konuşması, Nieuwsuur'un öncüsü Den Haag Vandaag tarafından iptal edildi; program öğrenim finansmanıyla ilgili bir Meclis tartışmasına öncelik vermeyi tercih etmişti. Van Middelkoop, "Buna hâlâ kızgınım" ifadesini kullandı.

Küresel iklim sorunu çözülmüş değil. Ancak eski milletvekili, komisyonun sorunu gündeme taşıma biçiminden hâlâ memnun. Van Middelkoop, "Meclis'in bunu yapmış olmasından hâlâ çok gurur duyuyorum. Çok iyi bir rapor olarak kalıyor" dedi.