Venezuela lideri Rodríguez ile Trump New York'ta bir araya geldi

Venezuela'nın geçici lideri Delcy Rodríguez ile ABD Başkanı Donald Trump, New York'ta bir araya geldi. Görüşme, ABD'nin bu yılın başında Venezuela'ya düzenlediği ve diktatör Maduro'nun kaçırıldığı müdahaleden bu yana ikilinin ilk karşılaşması oldu.

Rodríguez, Trump ile görüşmesini "tarihi" olarak nitelendirdi. İkilinin ülkeler arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesini ele aldığını belirten Rodríguez, haziran ayındaki yıkıcı depremlerin ardından verdiği destek nedeniyle Trump yönetimine teşekkürlerini iletti.

Görüşme resmi bir nitelik taşımadı. ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, bunun bir "pull-aside" — genellikle koridorlarda gerçekleşen kısa bir görüşme — olacağını daha önce açıklamıştı. Amerikan tarafı görüşmeye ilişkin başka bir açıklama yapmadı.

Rodríguez, X hesabında görüşmenin fotoğrafını paylaştı. Geçici lider, "ulusun çıkarına diplomasi" için çaba göstermeye kararlı olduğunu vurguladı. X'teki paylaşımında "Venezuela halkı için somut sonuçlar ve kolektif faydalar" elde etmeye odaklandığını yazdı. Bu sonuç ve faydaların ne olduğu ise belirsizliğini koruyor.

New York'ta protesto

Rodríguez'in ABD ziyareti, Venezuela halkı nezdinde hoş karşılanmadı. New York sokaklarında erken saatlerden itibaren toplanan bir grup Venezuelalı, gelişini protesto etti. Tencere, tava ve bildirilerle gösteri yapan eylemciler Venezuela'da seçim yapılmasını talep etti.

Protesto pankartlarının çoğunda "Delcy bizi temsil etmiyor" ifadesi yer aldı. Bir başka pankartta ise "Venezuela'nın bir sesi var, o da Delcy'nin sesi değil" yazıyordu. Göstericilerin taşıdığı pankartlardan birinde de "Sadece Delcy değil, rejim hâlâ ayakta" ifadesi dikkat çekti.

Bu ay Venezuela'da da birçok büyük protesto düzenlendi. Muhalefet lideri ve Nobel ödüllü María Corina Machado'nun destekçileri yine seçim yapılmasını ve siyasi nedenlerle tutulanların serbest bırakılmasını istedi. İnsan hakları örgütü Foro Penal'in son verilerine göre hâlâ 344 kişi tutuklu bulunuyor. Muhalefetin bir bölümü geçen aydan bu yana rejimle görüşmeler yürütse de özgür seçimlerin yapılıp yapılmayacağı henüz belirsiz.

New York ve Caracas'taki tüm görüşmelerde muhalefet lideri Machado yer almadı. Machado hâlâ sürgünde ve şu anda Panama'da bulunuyor. İspanyol gazetesi ABC'ye göre Machado son günlerde Venezuela'ya girmek için birkaç girişimde bulundu ancak başarılı olamadı. Gazete, Machado'nun Venezuela'ya dönüşünü takip etmek üzere Panama'ya gitti ve bir gün içinde üç girişimin başarısız olduğunu aktardı. Bir deniz yolculuğu gerçekleşmedi; Aruba ve Curaçao üzerinden uçma girişimleri de iptal edildi.

Gazetenin haberine göre Curaçao üzerinden Venezuela'ya yapılan daha önceki bir girişim, ABD'deki Hollanda büyükelçisi tarafından engellenmişti. ABC'ye göre Hollanda makamları bu kez de adalara iniş izni vermedi.

Rodríguez'in yönelimi

Önde gelen muhalefet liderinin devre dışı bırakılmasıyla Rodríguez'in selefinin kaçırılmasından bu yana izlediği çizgi netleşmiş görünüyor. Rodríguez aralıksız olarak petrol sektörü yöneticileriyle görüşüyor ve rejimi, Venezuela'yı hâlâ yaptırım listesinde üst sıralarda tutan Birleşik Krallık gibi ülkelerle bağlarını güçlendiriyor.

Bu nedenle Trump ile görüşmeye ilişkin övgü dolu sözler sürpriz sayılmıyor. Eleştirmenlere göre rejim, iktidarı sıkıca elde tutmak için her yolu deniyor; Washington ile kurulan ilişki bu noktada kritik önem taşıyor. Ancak Rodríguez, Amerikalılara boyun eğme biçimi nedeniyle eleştiriliyor.

Financial Times, "Trump ile kurabildiği kişisel bağ ne kadar güçlü olursa ve onun yönetimi kendisine ne kadar bağımlı hale gelirse, kendisini iktidardan edebilecek seçimleri erteleme imkânı da o kadar artar" diye yazdı. Gazete, Rodríguez'in bunu yapma biçimini çoğu liderin onur kırıcı bulacağını belirtti.

Rodríguez yarın BM Genel Kurulu'na hitap edecek. Bir Venezuela liderinin bu salonda en son konuşması 2018'deydi. Diktatör Maduro o dönemki konuşmasında, kendisi de o sırada başkan olan Trump'ın tehditlerini eleştirmiş ve "Venezuela kendi ayakları üzerinde durur... ve asla diz çökmeyecek" demişti.

Bu ilişkiler artık tamamen değişmiş durumda. New York'ta birkaç kilometre ötede Maduro ve eşi Cilia Flores ocak ayından bu yana tutuklu bulunuyor. İkilinin uyuşturucu ticareti dahil çeşitli suçlamalarla yargılanması bekleniyor; kendileri tüm suçlamaları reddediyor. Bu ayın başlarında ikili, diplomatik dokunulmazlığa dayanarak davanın düşürülmesi için mahkemeye başvurmuştu.