Crack kullanımı artıyor, bağımlılık bakımı zorlanıyor

Hollanda'da son yıllarda sokaklarda crack kullanımı giderek daha görünür hale geldi. Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema, ağustos sonunda Het Parool gazetesi ve Buitenhof programında konuya dikkat çekerek evsizlik ile crack kullanımının bir araya gelmesini endişe verici olarak nitelendirdi. Halsema, parklarda "gerçekten sefil koşullar" görüldüğünü söyledi.

Crack kullanan kişi sayısına ilişkin kesin veriler bulunmuyor; çünkü kullanıcıların büyük bölümü bakım kurumlarının görüş alanına girmiyor. Trimbos Enstitüsü ve Mainline vakfının 2023'te yaptığı araştırmada Hollanda genelinde 27 bin 900 kullanıcı olduğu tahmin edilmişti. Trimbos araştırmacısı Thomas Martinelli, "Sahadan gelen sinyaller ve anlatılanlara bakılırsa bu sayı o tarihten sonra azalmadı, hatta bir miktar arttı" dedi.

Amsterdam'da öne çıkan bölgeler

Amsterdam GGD'nin kentteki crack kullanımına ilişkin raporuna göre, yoğun crack kullanımının yaşandığı birkaç bölge öne çıkıyor. Bunlar arasında Oosterpark, Amsterdam Centraal istasyonu çevresi, Nieuw-West ilçesindeki Delflandplein ve Zuidoost'taki H-buurt yer alıyor.

Bu bölgelerde oturanlar sık sık rahatsızlık şikayetinde bulunuyor; bunun nedenlerinden biri de uyuşturucu satışının göz önünde yapılması. Het Parool gazetesi geçen yaz Sarphatistraat sakinlerinin apartman girişlerinde sık sık uyuyan insanlar gördüğünü yazmıştı. Bu kişiler çöp ve bazen de dışkı bırakıyor.

Martinelli, rahatsızlık, crack kullanımı ve evsizliğin aynı kefeye konmaması gerektiği uyarısında bulunuyor. "Bunlar crack etrafında kesişen etkenler, ancak kesinlikle tek bir evrensel hikaye yok. Örneğin rahatsızlık her zaman uyuşturucudan kaynaklanmaz, alkolden de kaynaklanabilir" diyor.

Uyuşturucu bağımlılarının profili de tek değil. Her kullanıcı evsiz değil. Martinelli, "Rotterdam'da hatırı sayılır bir grubun başının üstünde bir çatısı var" diyor. 2023'te araştırmaya katılan sokak çalışanlarının gözlemlerine göre kökenler de farklı. Çalışanlar, Hollandalı kullanıcıların yanı sıra işgücü göçmeni olarak Hollanda'ya gelip işsiz kalan kişilerle ve farklı göç geçmişine sahip insanlarla görüşmüş.

Ortak nokta genellikle insanların hayatlarında tıkanması veya sorunlara düşmesi. Ancak Trimbos, kullanıcıların crack bağımlılığına tam olarak nasıl sürüklendiğine dair net bir tabloya henüz sahip değil. Çünkü yalnızca küçük bir bölümü bağımlılık bakım hizmetlerine ulaşıyor, dolayısıyla çok fazla hikaye bilinmiyor.

Bu durum bağımlılık sayısını azaltmayı da zorlaştırıyor. "Hollanda'da iyi bağımlılık bakımı var" diyen Martinelli, "ancak herkes yardım isteme noktasına gelmiyor; insanların bu adımı atması zaman alabiliyor" diyor.

Bağımlı kişilerin yardım aramasının önünde birden fazla engel bulunuyor. Utanç nedeniyle herkes kendiliğinden yardım istemiyor. Martinelli, "İnsanlar 'ben uyuşturucu kullanıcısıyım, hiçbir değerim yok' hissine kapılabiliyor" diye açıklıyor.

Bu da yardım isteme adımını çok zorlaştırıyor. Bakım kurumlarındaki bekleme listeleri de motivasyonu düşürüyor. Evsiz kullanıcıların barınma sorunu yaşadığı durumlar da cabası. Klinikler bazen adresi olmadığı için evsizleri kabul etmeyebiliyor; sosyal hizmetler ise bağımlılık sona ermeden barınma tahsis etmek istemiyor.

Bu engelleri ortadan kaldırmak için düşük eşikli yardım gerekiyor. Bunlar arasında gündüz barınma evleri veya kullanım odaları yer alabilir. Sokakta çalışma da önemli; yardım görevlileri sokağa çıkarak crack kullanan kişilerle temas kuruyor ve yavaş yavaş güven ilişkisi inşa ediyor.

Yardım görevlileri sokakta çalışmayı çok değerli buluyor. Bu sayede kullanıcılara kullanım odaları, gündüz barınma evlerindeki yardım olanakları veya bırakma imkanları hakkında bilgi verebiliyorlar.

Schoof kabinesinin 2025'te Mainline vakfının sübvansiyonunu azaltmaya karar vermesi büyük şaşkınlık yarattı. Bilgi ve araştırma merkezi, uyuşturucu bağımlılarının durumu hakkında geniş bilgiye sahipti. Martinelli, "Mainline sokakta çalışan, kullanıcının dilinden konuşan ve düşük eşikli yardım sunan benzersiz bir kuruluştu" diyor. Sübvansiyonu kaybetmek, vakfı bu yıl faaliyetlerini durdurmaya zorladı.

Perşembe günü, Mainline'ın Amsterdam'daki birçok faaliyetinin De Regenboog Groep bünyesine alınacağı açıklandı. Zor durumdaki insanlara destek veren Amsterdam merkezli bu kuruluş, faaliyetlerini Amsterdam belediyesinin sübvansiyonuyla yürütecek.

De Regenboog Groep sözcüsü, bir dizi sokak çalışanının crack kullanan kişilerle çalışmaya devam edebileceğini, böylece bilgi ve kişisel bağların korunacağını belirtti. Ancak bu çözüm yalnızca Amsterdam için geçerli. Diğer belediyeler ise Mainline'ın uzmanlığını kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Uyuşturucu kullanımıyla ilgili sorularınız varsa veya kendiniz ya da bir yakınınız için endişeleniyorsanız 0900-1995 numaralı uyuşturucu bilgi hattını arayabilir veya drugsinfo.nl adresini ziyaret edebilirsiniz.